گواهی سپرده سکه طلا چیست؟ راهنمای کامل + ریسک‌های پنهان

برای سرمایه‌گذاری در طلا حتماً لازم نیست به سراغ خرید طلای فیزیکی یا سکه بروید زیرا در سال‌های اخیر ابزارهای جدیدی نیز وارد بازار شده‌اند. یکی از این ابزارها، گواهی سپرده سکه طلا در بورس کالای ایران است که امکان خرید و فروش سکه را به صورت آنلاین و بدون نیاز به تحویل فیزیکی فراهم می‌کند.

اما این روش چگونه کار می‌کند و آیا مزایایی نسبت به خرید مستقیم طلا دارد یا خیر؟ در ادامه ابتدا همه چیز را درباره گواهی سپرده سکه طلا بررسی می‌کنیم و آن را با روش‌های جدیدتر سرمایه‌گذاری روی طلا، از جمله خرید طلای آب شده آنلاین، مقایسه خواهیم کرد.

گواهی سپرده سکه طلا چیست؟

گواهی سپرده سکه طلا، اوراقی قابل معامله در بورس کالاست که مالکیت سکه طلا نگهداری‌شده در خزانه بانکی را نشان می‌دهد.

گواهی سپرده سکه طلا یک برگه یا دارایی دیجیتال در بورس کالای ایران است که نشان می‌دهد شما مالک مقدار مشخصی سکه طلا هستید. با این روش دیگر لازم نیست در خانه یا گاوصندوق سکه بهار آزادی نگه‌داری کنید. در عوض، سکه‌ها داخل خزانه‌های مورد تایید بورس نگه‌داری می‌شوند و شما معادل آن، گواهی قابل معامله دریافت می‌کنید.

اگر بخواهیم ساده‌تر بگوییم، گواهی سپرده سکه طلا به شما اجازه می‌دهد تا به جای اینکه سکه را حضوری بخرید و جابه‌جا کنید، بتوانید آن را مانند سهام، به صورت آنلاین در سامانه‌های معاملاتی بورس معامله کنید. هر زمان هم که بخواهید و شرایط لازم را داشته باشید، می‌توانید سکه خود را به صورت فیزیکی تحویل بگیرید. ضمن اینکه قیمت این گواهی به  قیمت سکه در بازار آزاد وابسته است و تفاوت چندانی از این نظر وجود ندارد.

خرید گواهی سپرده سکه طلا در واقع نوعی روش خرید سکه در بورس است و تنها یکی از انواع  گواهی سپرده طلا محسوب می‌شود. به جز آن،  گواهی سپرده شمش طلا را هم داریم که برای خرید و فروش شمش از آن استفاده می‌شود.

جالب است بدانید که معاملات گواهی سپرده سکه طلا از سال ۱۳۹۴ در بورس کالای ایران راه‌اندازی شد و رفته‌رفته توانست توجه سرمایه‌گذاران و معامله‌گران حرفه‌ای را به خود جلب کند.

انواع گواهی سپرده سکه طلا

دارایی پایه گواهی سپرده سکه در بورس کالا سکه طلای تمام بهار آزادی ضرب سال ۱۳۸۶ بانک مرکزی است و به جز آن، برای سکه‌های دیگر گواهی سپرده جداگانه‌ای نداریم. بنابراین اگر به دنبال خرید گواهی سپرده نیم سکه یا گواهی سپرده ربع سکه می‌گردید، باید بگوییم که در حال حاضر امکان معامله آن‌ها وجود ندارد زیرا سازوکاری برای معامله آن‌ها تعریف نشده است.

برای خرید گواهی سپرده سکه طلا باید به دنبال نماد معاملاتی CD1GOC0001 بگردید که متعلق به گواهی سکه تمام بهار آزادی طرح جدید است.

نحوه خرید گواهی سپرده سکه طلا

برای خرید گواهی سپرده سکه ابتدا باید در سامانه سجام ثبت نام کرده و یک کارگزاری بورس انتخاب کنید. این کار با دنبال کردن مراحل زیر قابل انجام است:

1.  ثبت نام در سامانه سجام
2.  دریافت کد بورسی
3.  انتخاب کارگزاری
4.  واریز وجه به حساب معاملاتی
5.  جستجوی نماد گواهی سپرده سکه طلا
6.  ثبت سفارش و انجام معامله

البته برای این کار باید شرایط و مدارک لازم را داشته باشید و در ساعات و روزهای خاصی اقدام کنید.

شرایط و مدارک لازم

قبل از اینکه بتوانید در بورس کالا گواهی سپرده سکه طلا معامله کنید، باید در اولین قدم در سامانه سجام ثبت نام کنید و کد بورسی بگیرید. سامانه سجام توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه ایجاد شده و هدف از آن تسهیل احراز هویت و دسترسی سرمایه‌گذاران به خدمات بازار سرمایه است.

از دیگر شرایط مورد نیاز برای معامله این گواهی‌ها می‌توان به داشتن حداقل ۱۸ سال سن اشاره کرد که به صورت کلی برای ورود به بورس الزامی است. همچنین باید حساب بانکی متصل به کارگزاری داشته باشید تا فرآیند واریز و برداشت بدون مشکل انجام شود.

ساعات و روزهای معامله

معاملات گواهی سپرده سکه طلا تنها در روزهای کاری و ساعات مشخصی از روز قابل انجام است و خارج از این ساعات نمی‌توانید هیچ معامله‌ای انجام دهید. این موضوع برخلاف روش‌های دیگر سرمایه‌گذاری در طلا همچون خرید آنلاین طلای آب شده است که امکان معامله ۲۴ ساعته طلا را فراهم کرده‌اند. ساعات و روزهای معامله گواهی سپرده سکه بدین شکل است:

• روزهای معاملاتی: شنبه تا پنج‌شنبه
• دوره پیش‌گشایش: ۱۱:۳۰ الی ۱۲:۰۰
• حراج پیوسته: ۱۲:۰۰ تا ۱۷:۰۰ (روز پنج‌شنبه تا ساعت ۱۵:۰۰)

محدودیت ساعت و روز معامله یکی از بزرگ‌ترین معایب گواهی سپرده سکه طلاست که باعث می‌شود در برخی روزها و ساعات فرصت‌های سرمایه‌گذاری در طلا را از دست بدهید.

کارمزدهای معامله گواهی سپرده سکه طلا

براساس مصوبه رسمی هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار و شورای عالی بورس و اوراق بهادار، کارمزد معاملات گواهی سپرده سکه طلا معادل ضریبی از ارزش کل معاملات محاسبه و اعمال می‌شود. این کارمزدها در چند لایه و به شکل زیر دریافت می‌شوند:

• کارمزد کارگزاری
• کارمزد بورس کالا
• حق نظارت سازمان بورس
• کارمزد سپرده‌گذاری مرکزی
• کارمزد فناوری اطلاعات

ضمن اینکه اگر بخواهید سکه طلای فیزیکی تحویل بگیرید، مبلغ دیگری از بابت هزینه انبارداری نیز از شما دریافت خواهد شد که می‌تواند روی بازدهی نهایی شما تاثیرگذار باشد.

مزایای گواهی سپرده سکه طلا

گواهی سپرده سکه طلا مزیت‌های زیر را برای شما به همراه دارد:

• پشتوانه واقعی: هر یک گواهی نشان‌دهنده این است که یک سکه تمام بهار آزادی در انبار بورس موجود است و نقش پشتوانه فیزیکی آن گواهی را بازی می‌کند.
• امکان تحویل سکه: دارنده گواهی سپرده سکه طلا می‌تواند سکه خود را به صورت فیزیکی تحویل بگیرد.
• معاملات رسمی: تمام معاملات در بستر بورس رسمی و تحت نظارت سازمان انجام می‌شوند.
• شفافیت قیمت: قیمت هر گواهی به‌ صورت لحظه‌ای محاسبه می‌شود و همه معامله‌گران کاملاً شفاف به آن دسترسی دارند.
• امنیت نگه‌داری: سکه‌های فیزیکی در انبارهای بورس نگه‌داری می‌شوند و ریسک سرقت یا گم شدن وجود ندارد.
• بدون تقلب: چون پشتوانه هر گواهی یک سکه بهار آزادی استاندارد است، عیار و وزن مشخصی دارد و امکان تقلب در آن وجود ندارد.

معایب و محدودیت‌های گواهی سپرده سکه طلا

با وجود تمام مزایایی که به آن‌ها اشاره کردیم، گواهی سپرده سکه طلا با چالش‌ها و محدودیت‌هایی هم همراه است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نیاز به کد بورسی: در اولین قدم باید در سامانه سجام ثبت نام کنید و کد بورسی بگیرید.
• محدودیت ساعات معامله: تنها در ساعات خاصی از روز که بورس کالا فعال است، می‌توانید معامله کنید.
• کارمزدهای متعدد: هنگام معامله گواهی سپرده سکه طلا ممکن است هزینه‌های مختلفی را از بابت کارمزد یا هزینه انبارداری پرداخت کنید.
• سرمایه اولیه بالا: حداقل مقدار خرید، یک گواهی است که معادل یک سکه کامل می‌شود و برای همین به بودجه بالایی نیاز دارید.
• پیچیدگی: برای معامله این گواهی‌ها باید با سامانه‌های معاملاتی بورس و کارگزاری آشنا باشید، نمادها را بشناسید و بدانید که فرآیند خرید و تسویه چگونه انجام می‌شود. برای همین این روش برای مبتدیان سخت و پیچیده است.
• ریسک تعطیلی: در شرایط بحرانی و پیش‌بینی نشده، بورس تعطیل می‌شود و ممکن است سرمایه شما در این بازار قفل شود.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های  بهترین نوع طلا برای سرمایه‌گذاری این است که در هر شرایطی دردسترس باشد و بتوان آن‌ را به پول نقد تبدیل کرد. بنابراین شاید بتوان یکی از بزرگ‌ترین محدودیت‌های گواهی سپرده سکه طلا را ریسک تعطیلی آن در بحران‌ها در نظر گرفت.

ریسک بزرگ: تعطیلی بورس در شرایط بحرانی

در شرایط بحرانی مانند جنگ، بورس تعطیل می‌شود و سرمایه‌گذاران نمی‌توانند تا بازگشایی مجدد آن، به سرمایه خود دسترسی داشته باشند.

خرید و فروش گواهی سپرده سکه طلا در بستر بورس انجام می‌شود و تنها زمانی می‌توانید به سرمایه خود دسترسی داشته باشید که سامانه‌های معاملاتی این بازار فعال باشند. این موضوع یکی از ریسک‌های بزرگ خرید گواهی سکه را نشان می‌دهد و آن چیزی نیست جز احتمال تعطیلی بورس در مواقع بحرانی.

اگر چنین شرایطی پیش بیاید، ناچار هستید تا زمان بازگشایی مجدد بازار صبر کنید. تعطیلی بورس اتفاق تازه‌ای برای سرمایه‌گذاران ایرانی نیست و تجربه جنگ ۱۲ روزه و رویدادهای اسفند ماه به خوبی این ریسک بزرگ را برای ما برجسته کرده‌اند.

تجربه جنگ ۱۲ روزه (خرداد ۱۴۰۴)

خرداد ماه سال پیش بود که جنگ ۱۲ روزه آغاز شد و تا سوم تیر ادامه داشت. در طول این مدت بازار بورس تعطیل شد و برای ۹ روز کاری امکان معامله در آن وجود نداشت. اگر بخواهیم روزهای تعطیل را نیز به این مدت اضافه کنیم، این تعطیلی به ۱۳ روز می‌رسد.

این یعنی در جریان این اتفاقات، سرمایه‌گذاران بورس هیچ‌گونه دسترسی به سرمایه خود نداشتند و نتوانستند از فرصت‌های خوب سرمایه‌گذاری استفاده کنند.

تجربه بحران اسفند ۱۴۰۴

سناریوی جنگ در اسفند ماه بار دیگر تکرار شد و این بار به جای ۱۳ روز تعطیلی، شاهد بسته بودن بورس به مدت ۸۰ روز بودیم. در طول این مدت سرمایه مردم در بورس قفل شده بود و نه امکان معامله وجود داشت و نه امکان برداشت سرمایه. 

تعطیلی دوباره بورس در کمتر از یک سال، نشان‌دهنده ریسک تکراری بودن این اتفاقات است و در صورت بروز اتفاقات پیش‌بینی‌نشده دیگر، ممکن است سرمایه مردم بار دیگر در بورس بلوکه شود.

پیامدهای فریز شدن دارایی برای سرمایه‌گذاران

با بسته شدن بازار بورس تمام سامانه‌های معاملاتی آن از کار می‌افتند و سرمایه‌گذار تنها می‌تواند نقش تماشاچی را بازی کند. تعطیلی بورس تنها باعث قفل شدن سرمایه شما نمی‌شود، بلکه ممکن است جلوی کسب سود احتمالی را نیز بگیرد.

وقتی بورس تعطیل است، حتی اگر ارزش سرمایه شما بیشتر شود، نمی‌تواند دارایی خود را بفروشید و عملاً امکان فروش دارایی در قیمت‌های بالاتر از بین می‌رود. از طرف دیگر، استرس و بلاتکلیفی نیز فشار مضاعفی بر سرمایه‌گذار وارد می‌کند که ممکن است به تصمیم‌گیری اشتباه منجر شود.

مهم‌تر از همه اینکه در شرایط اضطراری نمی‌توانید به پولی که متعلق به خودتان است، دسترسی داشته باشید و آن را به پول نقد تبدیل کنید.

تحویل فیزیکی سکه از گواهی سپرده

مزیت گواهی سپرده سکه طلا این است که با در اختیار داشتن آن می‌توانید سکه فیزیکی معادل آن را از انبار بورس کالا تحویل بگیرید. حداقل مقدار گواهی مورد نیاز برای این کار تنها ۱ گواهی سپرده سکه طلاست و در صورت در اختیار داشتن گواهی بیشتر، می‌توانید همه آن‌ها را به یکباره تحویل بگیرید.

فرآیند تحویل فیزیکی سکه از گواهی سپرده بدین شکل است:

• ثبت درخواست ترخیص در ساعات و روزهای کاری توسط مالک گواهی سپرده از طریق کارگزاری
• بررسی درخواست ترخیص توسط سامانه انبار بورس و تخصیص سکه به تعداد درخواستی
• مراجعه مالک گواهی به همراه مدارک احراز هویت به محل انبار جهت دریافت سکه
• بررسی کمی و کیفی سکه‌های دریافتی توسط مالک و دریافت آن از انبار

ضمن اینکه هزینه‌های مربوط به انبارداری نیز در این مرحله دریافت می‌شود و باید به آن توجه داشته باشید.

لازم به ذکر است که امکان تحویل فیزیکی طلا در روش‌ خرید طلای آبشده نیز فراهم شده است و سرمایه‌گذاران می‌توانند طلای خود را درب منزل یا با مراجعه به شعب حضوری تحویل بگیرند.

جایگزین امن‌تر: خرید طلای آبشده از پلتفرم‌های آنلاین

اگر ریسک تعطیلی بورس و پیچیدگی فرآیند خرید گواهی سپرده سکه طلا باعث نگرانی شما شده است، باید بگوییم که راه ساده‌تری نیز برای سرمایه‌گذاری در طلا وجود دارد. شما می‌توانید با  خرید آنلاین طلای آب شده از پلتفرم‌های آنلاینی مانند طلاسی در این فلز محبوب سرمایه‌گذاری کنید.

خرید طلای آبشده از این پلتفرم‌ها نه‌تنها ریسک تعطیلی ندارد بلکه در تمامی ۲۴ ساعت شبانه‌روز و ۷ روز هفته باز است. مهم‌تر از همه اینکه معامله طلا در پلتفرم‌های آنلاین خارج از بستر بورس است و بسته شدن بازار سرمایه تاثیری روی معاملات این پلتفرم‌ها نمی‌گذارد.

چرا پلتفرم‌های آنلاین در بحران‌ها تعطیل نمی‌شوند؟

پلتفرم‌های آنلاین خرید و فروش طلای آب شده از نظر ساختاری با بورس کالا و سامانه‌های معاملاتی آن متفاوت هستند. اگر بخواهید گواهی سپرده سکه طلا بخرید، باید از طریق بورس اقدام کنید و طبیعتاً مجبور به استفاده از پلتفرم‌های بورس هستید.

این در حالی است که خرید طلای آب شده خارج از بورس و در اپلیکیشن موبایل یا سایت اینترنتی پلتفرم‌های طلا انجام می‌شود و کاملاً جدا از بورس است. در واقع، سرورها و زیرساخت‌های پلتفرم‌های آنلاین مستقل هستند و تصمیم‌گیری در آن‌ها نیز به شکل مستقل انجام می‌شود.

برای همین حتی در شرایط بحرانی همچون جنگ که بورس تعطیل می‌شود، پلتفرم‌های آنلاینی مانند طلاسی می‌توانند کماکان به فعالیت و ارائه خدمات خود ادامه دهند.

مزایای کلیدی خرید طلای آبشده آنلاین

خرید آنلاین طلای آب شده مزایای زیادی را برای سرمایه‌گذار فراهم می‌کند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دسترسی نامحدود: امکان خرید و فروش طلای آب شده در تمام ۲۴ ساعت شبانه‌روز و ۷ روز هفته وجود دارد و حتی در روزهای تعطیل نیز می‌توانید طلا بخرید یا بفروشید.
• کارمزد پایین: کارمزد این پلتفرم‌ها پایین است و برای خرید تنها ۰.۵ درصد و برای فروش ۱ درصد کارمزد کسر می‌شود.
• سرمایه اولیه کم: حتی با ۱۰۰ هزار تومان هم می‌توانید از این پلتفرم‌ها طلا بخرید و میلی‌گرم به میلی‌گرم به موجودی طلای خود اضافه کنید.
• بدون کد بورسی: لازم به ثبت نام در سامانه سجام یا انتخاب کارگزاری و دریافت کد بورسی نیست.
• سادگی فرآیند معامله: تنها با نصب یک اپلیکیشن موبایل یا مراجعه به یک سایت اینترنتی می‌توانید در کمتر از چند دقیقه طلای آب شده بخرید.
• امکان تحویل فیزیکی: پلتفرم‌های آنلاین حتی امکان دریافت طلای فیزیکی را نیز فراهم کرده‌اند و شما می‌توانید متناسب با موجودی طلای خود، شمش یا سکه فیزیکی تحویل بگیرید.
• امکانات متنوع دیگر: برخی از این پلتفرم‌ها همچون طلاسی به شما اجازه می‌دهند تا از امکانات متنوع دیگری همچون خرید اقساطی، دریافت اعتبار خرید، پس انداز خودکار، فروش تعهدی و… نیز بهره‌مند شوید.

مقایسه کامل: گواهی سپرده سکه طلا در مقابل طلای آبشده آنلاین

خرید گواهی سپرده سکه طلا و خرید طلای آبشده آنلاین از نظر ساختاری و معیارهای دیگر با یکدیگر متفاوت هستند. در جدول زیر این دو روش به طور کامل با یکدیگر مقایسه شده‌اند:

گواهی سپرده سکه طلا برای چه کسانی مناسب است؟

گواهی سپرده سکه طلا روشی پیشرفته و قدرتمند برای خرید سکه از بورس و سرمایه‌گذاری در این فلز محبوب است که به افراد زیر پیشنهاد می‌شود:

• افرادی که کد بورسی دارند و قبلاً در بورس معامله‌ کرده‌اند.
• کسانی که ریسک‌پذیری بالایی دارند و می‌خواهند با ریسک بیشتر، احتمال کسب سود بیشتری هم داشته باشند.
• سرمایه‌گذارانی که دید بلند مدت دارند و قرار نیست در زمان کوتاه به سرمایه خود نیاز پیدا کنند.
• افرادی که قصد دریافت سکه فیزیکی را دارند.

طلای آبشده آنلاین برای چه کسانی مناسب‌تر است؟

برخلاف گواهی سپرده سکه طلا، خرید طلای آبشده آنلاین روشی ساده‌تر و کم‌ریسک‌تر برای سرمایه‌گذاری در طلاست. اگر جزو افراد زیر هستید، خرید طلای آب شده برای شما بهتر است:

• عموم مردم که به دنبال راهی سریع و آسان برای خرید و پس انداز طلا می‌گردند.
• افراد مبتدی که دانش کافی برای ورود به بورس را ندارند.
• کسانی که به دنبال دسترسی همیشگی به سرمایه خود هستند تا بتوانند در هر لحظه طلای خود را به پول نقد تبدیل کنند.
• آن‌هایی که سرمایه کمی دارند و می‌خواهند با پول کم و به تدریج طلا بخرند و رفته‌رفته به موجودی خود اضافه کنند.
• افرادی که نگران قفل شدن سرمایه خود در بورس هستند که ممکن است در شرایط بحرانی رخ دهد.

جمع‌بندی: کدام روش برای سرمایه‌گذاری در طلا بهتر است؟

خرید سکه از بورس با استفاده از گواهی سپرده سکه طلا یکی از روش‌های قدرتمند اما پیچیده سرمایه‌گذاری در طلاست که با تمام مزایای خود، چالش‌ها و محدودیت‌هایی هم دارد. سخت بودن فرآیند خرید گواهی سپرده سکه طلا و همچنین ریسک تعطیلی بورس و قفل شده سرمایه در آن باعث می‌شوند تا عموم مردم روش‌های دیگری همچون خرید طلای آبشده را ترجیح بدهند.

خرید طلای آبشده از پلتفرم‌هایی مانند طلاسی نه‌تنها دسترسی ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته را برای همه سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند، بلکه کارمزد کمتری هم دارد و فرآیند خرید آن هم بسیار سریع‌تر و راحت‌تر است.

تنها کافی است  اپلیکیشن موبایل طلاسی را نصب کنید یا وارد  نسخه وب آن شوید. با این کار در کمتر از چند دقیقه ثبت نام شما انجام می‌شود و می‌توانید با ۱۰۰ هزار تومان اولین خرید خود را انجام دهید.