گواهی سپرده شمش طلا بهتر است یا طلای آب شده؟

گواهی سپرده شمش طلا یکی از جدیدترین ابزارهای معاملاتی در بورس کالای ایران است که به کمک آن می‌توان از بورس، شمش طلا خرید. در این روش، سرمایه‌گذاران می‌توانند حتی بدون دریافت شمش فیزیکی، روی آن معامله و سرمایه‌گذاری کنند.

گواهی سپرده شمش طلا به دلیل شفافیت، امنیت نگه‌داری و امکان معامله آنلاین، توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران و فعالان بازار را به خود جلب کرده است. این ابزار معاملاتی در کنار مزایای خود با چالش‌هایی هم همراه است که باعث می‌شود روش‌های ساده‌تری مانند خرید طلای آبشده آنلاین نیز مورد توجه قرار بگیرند. 

در این مقاله ضمن معرفی کامل گواهی سپرده شمش طلا در بورس ایران، آن را با طلای آب شده مقایسه می‌کنیم تا از بین آن‌ها بتوانید بهترین گزینه را انتخاب کنید. 

گواهی سپرده شمش طلا چیست؟

گواهی سپرده شمش طلا، اوراق بهاداری است که نشان‌دهنده مالکیت دارنده آن بر مقدار معینی طلاست که در انبارهای بورس نگه‌داری می‌شود.

گواهی سپرده شمش طلا یکی از ابزارهای مالی در بازار سرمایه است که امکان خرید و فروش شمش طلا را بدون جابه‌جایی فیزیکی آن فراهم می‌کند. در واقع، این گواهی یک سند الکترونیکی است که نشان می‌دهد مقدار مشخصی شمش طلا با استاندارد مشخص، در یکی از انبارهای بورس نگه‌داری می‌شود و مالک آن، دارنده گواهی است.

اگر بخواهیم ساده‌تر بگوییم:

• زمانی که فردی شمش طلا را به انبار بورس تحویل می‌دهد، در مقابل آن گواهی سپرده دریافت می‌کند.
• این گواهی در بازار بورس قابل معامله است.
• خریداران و فروشندگان می‌توانند مانند سهام، این گواهی را به صورت آنلاین معامله کنند.
• این کار باعث می‌شود تا بدون نیاز به جابه‌جایی فیزیکی طلا، بتوان آن را خرید و فروش کرد و از نوسانات قیمت آن بهره برد.
• همچنین با ارائه گواهی سپرده به بورس، می‌توان معادل آن، شمش طلای فیزیکی دریافت کرد.

گواهی سپرده شمش را می‌توان نوعی روش خرید شمش طلا از بورس نیز در نظر گرفت زیرا دارندگان این گواهی می‌توانند شمش فیزیکی طلا را از انبارهای بورس کالای ایران تحویل بگیرند.

تفاوت گواهی سپرده شمش و سکه

گواهی سپرده شمش طلا تنها یکی از انواع  گواهی سپرده طلا در بازار بورس است. به جز آن،  گواهی سپرده سکه طلا را نیز داریم که شباهت‌های زیادی به گواهی سپرده شمش طلا دارد.

تفاوت اصلی این دو نوع گواهی در دارایی پایه آن‌هاست:

• گواهی سپرده شمش طلا: دارایی پایه، سکه طلاست.
• گواهی سپرده سکه طلا: دارایی پایه، شمش طلای استاندارد با عیار مشخص است.

البته این دو گواهی در موارد دیگری همچون واحد و اندازه معامله، قیمت و حباب بازار، میزان نقدشوندگی و کاربرد سرمایه‌گذاری نیز تفاوت‌هایی دارند:

• واحد و اندازه معامله: گواهی سپرده شمش معمولاً بر مبنای وزن‌های کوچک‌تر تعریف می‌شود اما گواهی سکه وابسته به ارزش یک سکه کامل است و سرمایه اولیه بیشتری نیاز دارد.
• قیمت و حباب بازار: قیمت گواهی شمش طلا به نرخ واقعی طلای خام و قیمت جهانی طلا نزدیک‌تر است اما قیمت گواهی سکه تحت تاثیر شرایط بازار داخلی و حباب نیز قرار می‌گیرد.
• نقدشوندگی: گاهی اوقات ممکن است نقدشوندگی گواهی سکه نسبت به گواهی شمش بیشتر باشد زیرا سکه در بین عموم مردم شناخته‌شده‌تر است.
• کاربرد سرمایه‌گذاری: گواهی سکه برای فعالان بازار سنتی جذاب‌تر است و گواهی شمش بیشتر برای سرمایه‌گذارانی مناسب است که می‌خواهند سرمایه‌گذاری آن‌ها به قیمت واقعی طلا نزدیک‌تر باشد.

شرایط و پیش‌نیازهای خرید گواهی سپرده شمش طلا

برای اینکه بتوانید در بورس کالا گواهی سپرده شمش طلا معامله کنید، باید مراحل زیر را دنبال کنید:

• ثبت نام در سامانه سجام
• دریافت کد بورسی
• احراز هویت
• افتتاح حساب در کارگزاری بورس
• واریز وجه به حساب معاملاتی
• انتخاب نماد گواهی سپرده شمش طلا و انجام معامله

با انجام این مراحل و فراهم کردن پیش‌نیازها، امکان خرید و فروش آنلاین گواهی سپرده شمش طلا در بورس کالای ایران فراهم خواهد شد.

ساعات و روزهای معامله گواهی سپرده شمش

گواهی سپرده شمش طلا در بستر بورس کالا معامله می‌شود و برای همین ساعات و روزهای معامله آن محدود به ساعات و روزهای معامله بورس است.

در حال حاضر تنها در روزهای شنبه تا چهارشنبه و بین ساعات ۱۲ الی ۱۸ می‌توانید گواهی سپرده شمش طلا را در بورس معامله کنید. در خارج از این ساعات و در روزهای تعطیل و آخر هفته‌ها امکان معامله این گواهی وجود ندارد. 

• روزهای هفته: شنبه تا چهارشنبه
• ساعات پیش‌گشایش: ۱۱:۴۵ تا الی ۱۲
• حراج پیوسته: ۱۲ الی ۱۸

محدود بودن روزها و ساعات معاملاتی را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین معایب گواهی سپرده شمش طلا در نظر گرفت زیرا گاهی اوقات برای بهره‌مندی از نوسانات قیمت طلا لازم می‌شود که در خارج از ساعات کاری یا در روزهای تعطیل طلا بخرید یا بفروشید.

کارمزدهای گواهی سپرده شمش طلا

برای محاسبه بازدهی گواهی سپرده شمش طلا تنها توجه به  قیمت روز طلا کافی نیست و باید کارمزدها و هزینه‌های جانبی را نیز از مبلغ نهایی کسر کنید. این کارمزدها شامل موارد زیر می‌شوند:

• کارمزد کارگزاری
• کارمزد بورس کالا
• کارمزد سپرده‌گذاری
• حق نظارت سازمان بورس
• کارمزد مدیریت فناوری

همچنین در صورت تمایل به دریافت فیزیکی شمش، مبلغ دیگری از بابت هزینه انبارداری روزانه و هزینه ارزیابی از شما دریافت می‌شود که مقدار آن به تعداد شمش و وزن آن بستگی دارد.

مزایای خرید گواهی سپرده شمش طلا

گواهی سپرده شمش طلا به دلیل پشتوانه فیزیکی و ساختار رسمی خود به یکی از ابزارهای جذاب سرمایه‌گذاری در بازار بورس تبدیل شده است. این گواهی مزایای زیر را به همراه دارد:

• پشتوانه فیزیکی: هر گواهی نشان‌دهنده مالکیت مقدار مشخصی شمش طلا در انبار بورس است.
• امکان تحویل شمش: دارنده گواهی سپرده شمش طلا در صورت رسیدن به حدنصاب تعیین‌شده می‌تواند شمش طلا را از انبار بورس دریافت کند.
• معامله در بازار رسمی: خرید و فروش گواهی سپرده شمش در بازار بورس کالا انجام می‌شود و تحت نظارت سازمان بورس است.
• شفافیت قیمت: قیمت گواهی شمش طلا به صورت لحظه‌ای در سامانه‌های معاملاتی مشخص است و همه معامله‌گران به اطلاعات یکسانی دسترسی دارند.
• امنیت نگه‌داری: شمش‌های فیزیکی در انبارهای مورد تایید بورس نگه‌داری می‌شوند و ریسک سرقت یا گم شدن وجود ندارد.

معایب و ریسک‌های گواهی سپرده شمش طلا

با وجود مزایای متعدد، معامله گواهش سپرده شمش طلا با محدودیت‌ها و چالش‌هایی هم همراه است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• نیاز به کد بورسی: قبل از اینکه بتوانید گواهی سپرده شمش طلا را معامله کنید باید در سامانه سجام عضو شوید و کد بورسی بگیرید.
• محدودیت ساعات معامله: این گواهی‌ها تنها در ساعات و روزهای مشخصی از هفته قابل‌معامله هستند.
• کارمزدهای متعدد: خرید و فروش گواهی شمش طلا شامل هزینه‌های مختلفی مانند کارمزد معاملات، هزینه انبارداری و برخی هزینه‌های تسویه است که می‌تواند روی بازدهی نهایی شما تاثیرگذار باشد.
• پیچیدگی برای مبتدیان: آشنایی با سامانه‌های معاملاتی بورس و کارگزاری، نمادها، قوانین تسویه و فرآیند تحویل ممکن است برای مبتدیان سخت و پیچیده باشد.
• ریسک تعطیلی بورس: معاملات گواهی سپرده طلا کاملاً به فعالیت بورس وابسته است و تعطیلی بورس در شرایط بحرانی می‌تواند سرمایه شما را قفل کند.

ریسک تعطیلی بورس در شرایط بحرانی

یکی از مهم‌ترین نکاتی که سرمایه‌گذاران گواهی سپرده شمش طلا باید به آن توجه داشته باشند، وابستگی کامل این دارایی به بازار بورس است. برخلاف طلای فیزیکی و طلای آبشده، خرید و فروش گواهی سپرده شمش تنها زمانی امکان‌پذیر است که بورس کالا و سامانه‌های معاملاتی آن فعال باشند.

در شرایط بحرانی مانند تنش‌های سیاسی یا ناآرامی‌های داخلی احتمال بسته شدن موقت بورس وجود دارد. موضوعی که در رویدادهای بحرانی اخیر به خوبی شاهد آن بودیم و دیدیم که بورس برای مدت‌ها تعطیل شد. 

در چنین شرایطی سرمایه‌گذار عملاً به سرمایه و دارایی‌های خود دسترسی ندارد. برای همین است که هنگام طرح پرسش « بورس یا طلا؟ » بسیاری خرید طلا را ترجیح می‌دهند.

تجربه جنگ ۱۲ روزه (خرداد ۱۴۰۴)

به گزارش  نبض بورس، در جریان جنگ ۱۲ روزه که در خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد و تا ۳ تیر ادامه داشت، فعالیت بازار سهام در ایران با احتساب تعطیلات هفتگی به ۱۳ روز رسید و در مجموع، بازار سرمایه برای ۹ روز کاری تعطیل بود.

در طول این مدت سرمایه‌گذاران به سرمایه خود دسترسی نداشتند و نتوانستند سرمایه خود را در قیمت‌های دلخواه‌شان به پول نقد تبدیل کنند. در حقیقت، سرمایه آن‌ها در طول این مدت در بورس کالا بلوکه شده بود.

تجربه تنش‌های اسفند ۱۴۰۴

در اسفند سال ۱۴۰۴ سناریوی قبلی بار دیگر تکرار شد و بسته شدن دوباره بورس، منجر به بلوکه شدن دوباره سرمایه مردم گردید. به گزارش  دنیای اقتصاد، این بار بازگشایی دوباره بورس حدود ۸۰ روز طول کشید و سرمایه مردم در طول این مدت در بورس قابل‌برداشت نبود.

موضوعی که بیش از هر چیز دیگر ریسک تکراری بودن این اتفاقات را برجسته می‌کند و باید به آن توجه ویژه‌ای داشت.

چه اتفاقی برای دارایی سرمایه‌گذاران افتاد؟

بسته شدن بازار سرمایه باعث می‌شود تا سامانه‌های معاملاتی بورس از کار بیفتند و امکان فروش دارایی وجود نداشته باشد. همچنین اگر دارایی سرمایه‌گذاران در طول بسته بودن بورس به قیمت‌های بالایی برسد، چون امکان فروش آن وجود ندارد، عملاً امکان کسب سود از دست می‌رود.

مهم‌تر از همه اینکه در چنین شرایط بحرانی معمولاً مردم به پول نقد نیاز بیشتری پیدا می‌کنند. بسته بودن بورس این امکان را نیز از سرمایه‌گذاران می‌گیرد و آن‌ها نمی‌توانند در زمان نیاز و شرایط اضطراری به سرمایه‌ای که متعلق به خودشان است، دسترسی داشته باشند. همه این مشکلات یک بار روانی اضافی را نیز به سرمایه‌گذار تحمیل می‌کند و استرس او را افزایش می‌دهد.

جایگزین امن‌تر: خرید طلای آبشده از پلتفرم‌های آنلاین

طلای آبشده به دلیل نداشتن هزینه‌های جانبی مانند اجرت ساخت گزینه‌ای ایده‌آل برای سرمایه‌گذاری در طلاست. پلتفرم‌های آنلاینی همچون طلاسی به شما اجازه می‌دهند تا حتی با ۱۰۰ هزار تومان طلا بخرید و کم‌کم طلا پس انداز کنید.  خرید طلای آب شده از چنین پلتفرم‌هایی نیاز به دریافت کد بورسی ندارد و در کمتر از چند دقیقه می‌توان اولین خرید خود را انجام داد.

خرید طلای آب شده از پلتفرم‌های آنلاین به دلیل دسترسی ۲۴ ساعته در ۷ روز هفته، کارمزد کمتر و نداشتن ریسک تعطیلی همیشه در رتبه‌های برتر لیست   بهترین نوع طلا برای سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرد.

چرا پلتفرم‌های آنلاین طلا تعطیل نمی‌شوند؟

خرید شمش طلا از طلاسی یا معامله طلای آبشده در تمامی ساعات شبانه‌روز و همه روزهای هفته قابل‌انجام است. حتی در روزهای جمعه و تعطیلات رسمی نیز می‌توانید در پلتفرم‌های آنلاین طلا بخرید یا بفروشید. این موضوع برخلاف گواهی سپرده شمش طلاست که در بستر بورس معامله می‌شود.

دلیل تعطیل نشدن پلتفرم‌های آنلاین، تفاوت ساختاری آن‌ها با بورس دولتی است. این پلتفرم‌ها روی سرورها و زیرساخت‌های مستقل پیاده‌سازی شده‌اند و بسته شدن بورس تاثیری روی فعالیت آن‌ها نمی‌گذارد. 

مزایای خرید طلای آبشده آنلاین

خرید طلای آب شده آنلاین علاوه بر فعالیت شبانه‌روزی مزایای متعدد دیگری هم دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• دسترسی شبانه‌روزی: حتی در نصف شب یک روز تعطیل هم می‌توانید از پلتفرم‌های آنلاین طلای آب شده استفاده کنید.
• کارمزد پایین: خرید و فروش طلا در این پلتفرم‌ها کارمزد بسیار کمی دارد و تنها شامل ۰.۵ درصد کارمزد خرید و ۱ درصد کارمزد فروش می‌شود.
• خرید با مبالغ کم: حتی با ۱۰۰ هزار تومان می‌توانید مقداری طلا بخرید و رفته‌رفته به موجودی طلای خود اضافه کنید.
• سادگی: خرید طلای آب شده از پلتفرم‌های آنلاین بسیار ساده‌تر از بورس است و در کمتر از چند دقیقه می‌توانید اولین خرید خود را انجام دهید.
• بدون نیاز به کد بورسی: نیازی به ثبت نام در سجام یا دریافت کد بورسی نیست.
• امکانات متنوع: پلتفرم‌هایی مانند طلاسی امکانات متنوع دیگری همچون   خرید قسطی طلا را نیز برای کاربران خود فراهم کرده‌اند.

مقایسه کامل: گواهی سپرده شمش در مقابل طلای آبشده آنلاین

هر دو روش خرید گواهی سپرده شمش طلا و خرید طلای آب شده آنلاین امکان سرمایه‌گذاری روی طلا را بدون نیاز به تحویل طلای فیزیکی فراهم می‌کنند. با این حال، تفاوت‌های مهمی از نظر ساختار معاملات، دسترسی، نقدشوندگی، میزان وابستگی به بازارهای رسمی و موارد دیگر بین آن‌ها وجود دارد.

تحویل فیزیکی شمش از گواهی سپرده

شاید مهم‌ترین ویژگی گواهی سپرده شمش طلا امکان دریافت شمش فیزیکی با استفاده از این گواهی باشد. مالک گواهی سپرده می‌تواند در صورت دارا بودن حداقل ۱۱ هزار گواهی سپرده شمش طلا (معادل ۱.۱ کیلوگرم شمش)، درخواست تحویل فیزیکی خود را ثبت کند. 

به‌طور کلی فرآیند تحویل شمش فیزیکی از گواهی سپرده مراحل زیر را شامل می‌شود:

• ثبت درخواست از کارگزاری یا سامانه معاملاتی
• تایید توسط اتاق پایاپای، ارسال درخواست به انبار، تخصیص شمش طلا و کم شدن گواهی از پرتفوی مشتری
• مراجعه مالک شمش به انبار مشخص‌شده همراه با مدارک شناسایی
• اجرای فرآیند احراز هویت توسط انباردار
• پرداخت هزینه انبارداری توسط مشتری و تسویه کامل
• ثبت خروج شمش طلا از خزانه توسط انباردار در سامانه مدیریت
• تحویل شمش طلا به دارنده گواهی سپرده شمش و صدور گواهی خروج کالا از انبار

امکان دریافت شمش فیزیکی یکی از نکات مثبت خرید گواهی سپرده شمش است که البته در هنگام خرید طلای آب شده از پلتفرم‌های آنلاین نیز امکان آن وجود دارد.

نکات مهم قبل از سرمایه‌گذاری

قبل از سرمایه‌گذاری در طلا بهتر است ابتدا ریسک سرمایه‌گذاری را ارزیابی کنید، دسترسی‌پذیری آن را چک کنید، کارمزدها را مقایسه کرده و از یک پلتفرم معتبر استفاده کنید.

روش‌های مختلفی برای سرمایه‌گذاری در طلا وجود دارد که گواهی سپرده شمش طلا و خرید آنلاین طلای آب شده تنها دو مورد از آن‌ها هستند. برای اینکه در سرمایه‌گذاری خود موفق باشید، همیشه بهتر است به چند نکته زیر توجه کنید:

• ارزیابی ریسک: هرکدام از روش‌های سرمایه‌گذاری در طلا سطح ریسک مختلفی دارند. قبل از انتخاب یک روش، ریسک‌ها ارزیابی کرده و متناسب با شرایط خود یکی را انتخاب کنید. 
• دسترسی‌پذیری: اینکه بتوانید در شرایط بحرانی به سرمایه خود دسترسی داشته باشید، بسیار مهم است. بهترین روش آن است که به شما اجازه دهد در شرایط اضطراری به راحتی سرمایه خود را به پول نقد تبدیل کنید.
• مقایسه کارمزد‌ها: کارمزدها مبالغی هستند که از سود نهایی شما کسر می‌شوند. برای همین باید به مقدار کارمزد هر روش توجه کنید.
• انتخاب پلتفرم معتبر: اعتبار و امنیت پلتفرم انتخابی نیز اهمیت فراوانی دارد زیرا شما سرمایه خود را نزد آن‌ها می‌سپارید.

جمع‌بندی: کدام روش برای شما مناسب‌تر است؟

گواهی سپرده شمش طلا ابزاری پیشرفته در بورس کالای ایران است که با کمک آن می‌توان از بورس شمش طلا خرید. این ابزار همچنین به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به جابه‌جایی فیزیکی طلا، از نوسانات قیمت آن بهره‌مند شوند. این نوع گواهی به دلیل پیچیدگی بالا و نیاز به کد بورسی، بیشتر برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و افراد ریسک‌پذیر مناسب است.

افراد عادی و عموم سرمایه‌گذاران می‌توانند از روش‌های ساده‌تری همچون خرید طلای آب شده از پلتفرم‌های آنلاینی همچون طلاسی استفاده کنند. این روش کارمزد کمتری دارد و حتی در روزهای تعطیل و ساعات غیراداری نیز در دسترس است.

همین حالا  اپلیکیشن طلاسی را نصب کنید یا با ورود به   نسخه وب طلاسی اولین خرید خود را با ۱۰۰ هزار تومان انجام دهید.