سقوط تاریخی تقاضای زیورآلات؛ خرید ایرانی‌ها ۱۷٪ کمتر شد

خلاصه مطلب

• تقاضای جهانی زیورآلات طلا با ۱۷ درصد کاهش به ۳۱۳ تن رسید و کمترین میزان برای سه‌ماهه سوم در ۲۶ سال گذشته ثبت شد.
• خرید زیورآلات طلا در ایران ۱۷ درصد، هند ۲۰ درصد و چین ۲۲ درصد کاهش یافت.
• تقاضای شمش و سکه ۱۹ درصد افت کرد، ولی بانک‌های مرکزی ۴۲ درصد بیشتر طلا خریدند.
• شورای جهانی طلا پیش‌بینی خود از افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری در سال ۲۰۲۶ را از ۴۰۰ تن به ۲۰۰ تن کاهش داد.

تقاضای جهانی زیورآلات طلا در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با ۱۷ درصد کاهش به ۳۱۳ تن رسید. طبق گزارش تازه شورای جهانی طلا، این کمترین میزان خرید زیورآلات در سه‌ماهه سوم طی ۲۶ سال گذشته است. خرید زیورآلات در ایران هم ۱۷ درصد کاهش یافت.

چرا خرید زیورآلات طلا به پایین‌ترین سطح ۲۶ ساله رسید؟

شورای جهانی طلا در گزارشی اعلام کرد مصرف زیورآلات در سه‌ماهه سوم سال به ۳۱۲.۹ تن رسیده است. این رقم حتی از میزان خرید در دوره مشابه سال ۲۰۲۰، زمان شیوع کرونا کمتر بود.

گرانی طلا مهم‌ترین دلیل کاهش تقاضا است. میانگین قیمت انس طلا در سه‌ماهه سوم به ۴۲۶۲ دلار رسید که ۲۳ درصد بالاتر از مدت مشابه سال قبل بود. افزایش قیمت باعث شد بسیاری از خریداران به جای زیورآلات سنگین، سراغ مدل‌های سبک‌، قطعات کوچک‌ و طلا با عیار پایین‌تر بروند.

با اینکه مردم طلای کمتری خریدند، پول بیشتری برای آن پرداخت کردند. ارزش خرید جهانی زیورآلات در این دوره با رشد ۲ درصدی به ۴۳ میلیارد دلار رسید. ارزش تقاضای زیورآلات از ابتدای سال هم به ۱۳۰ میلیارد دلار رسید که ۱۵ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل است.

خرید زیورآلات طلا در ایران ۱۷ درصد کاهش یافت

کاهش تقاضا در بازار ایران هم دیده می‌شود. طبق آمار شورای جهانی طلا، مصرف زیورآلات ایران از ۶.۵ تن در سه‌ماهه سوم سال گذشته به ۵.۴ تن در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ رسید. یعنی حجم خرید در یک سال ۱۷ درصد کمتر شده است.

گرانی طلا در کنار جنگ، نااطمینانی اقتصادی و اختلال در فعالیت‌های روزمره، شرایط خرید را برای خانوارهای ایرانی سخت‌تر کرده است.

هند و چین هم با کاهش تقاضا روبه‌رو شدند. مصرف زیورآلات در هند ۲۰ درصد و در چین ۲۲ درصد پایین آمد. در این کشورها هم قیمت‌های بالا باعث شده خریداران وزن و اندازه زیورآلات خود را کاهش دهند.

جدول زیر میزان خرید زیورآلات در کشورهای مختلف را در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ نشان می‌دهد.

افت خرید شمش و سکه، رشد خرید بانک‌های مرکزی

فقط بازار زیورآلات با افت تقاضا روبه‌رو نشده است. خرید شمش و سکه طلا هم در سه‌ماهه سوم ۱۹ درصد کاهش یافت و به ۲۶۸ تن رسید. کل تقاضای سرمایه‌گذاری هم با افت ۱۴ درصدی به ۴۷۹ تن رسید.

شورای جهانی طلا به دنبال این کاهش، پیش‌بینی خود از رشد تقاضای سرمایه‌گذاری در سال ۲۰۲۶ را تغییر داد. این نهاد قبلا انتظار داشت تقاضا نسبت به سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰۰ تن بیشتر شود، ولی حالا این افزایش را تنها ۲۰۰ تن برآورد می‌کند.

در همین دوره، بانک‌های مرکزی ۳۲۱ تن طلا خریدند که ۴۲ درصد بیشتر از سال قبل بود. چین و لهستان از خریداران اصلی گزارش‌شده بودند. خرید بانک‌های مرکزی از ابتدای سال هم به ۶۷۵ تن رسید.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله طلا (ETF) هم در سه‌ماهه سوم ۲۱۱ تن طلا جذب کردند. برخلاف خریداران زیورآلات، بخشی از سرمایه‌گذاران بزرگ همچنان برای نگهداری طلا تقاضا دارند.

شورای جهانی طلا حالا انتظار دارد خرید بانک‌های مرکزی در سال ۲۰۲۶ دست‌کم به ۸۴۸ تن برسد و با میزان خرید سال گذشته برابری کند.

کاهش تقاضای طلا چه تاثیری بر قیمت دارد؟

افت خرید زیورآلات و شمش، تقاضای فیزیکی طلا را کاهش داده است. ولی افزایش خرید بانک‌های مرکزی و ورود سرمایه به صندوق‌های طلا نشان می‌دهد همه بخش‌های بازار رفتار یکسانی ندارند.

برای بازار ایران هم کاهش تقاضای جهانی به معنی ارزان‌شدن قطعی طلا نیست. قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران علاوه بر انس جهانی، از نرخ دلار هم تاثیر می‌گیرد. بنابراین حتی اگر قیمت جهانی کاهش پیدا کند، افزایش دلار می‌تواند جلوی افت قیمت داخلی را بگیرد.

شورای جهانی طلا انتظار دارد گرانی طلا همچنان خرید زیورآلات را محدود کند. نرخ بهره آمریکا، ارزش دلار، خرید بانک‌های مرکزی و میزان ورود سرمایه به صندوق‌های طلا از عواملی هستند که در ماه‌های آینده بر قیمت جهانی اثر خواهند گذاشت.