۳ فشار بزرگ روی طلا؛ سکه و دلار به کدام سمت می‌روند؟

قیمت طلا در بازار جهانی پایین آمد؛ ولی در ایران، سکه و طلای ۱۸ عیار دوباره رشد کردند. همین اختلاف یک سوال مهم ایجاد می‌کند؛ وقتی قیمت انس طلا تحت فشار دلار و تصمیم‌های فدرال‌رزرو قرار دارد، چرا طلا در بازار ایران هنوز افت جدی ندارد؟

بازار طلا و ارز هفته را با شرایطی متفاوت شروع کرد. از یک طرف، قیمت دلار آزاد در معاملات نقدی شنبه به ۱۶۰ هزار تومان رسید و همین موضوع باعث شد قیمت سکه و طلای داخلی بخشی از کاهش هفته قبل را جبران کند.

از طرف دیگر،    قیمت انس طلا در پایان معاملات هفته گذشته کاهش داشت. دلیل اصلی این افت، قوی‌تر شدن دلار، بالا ماندن بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا و تغییر نگاه بازار به سیاست‌های فدرال‌رزرو بود.

بررسی بازار نشان می‌دهد که قیمت طلا این روزها فقط تحت تاثیر تنش‌های سیاسی و منطقه‌ای نیست. درست است که اخبار مربوط به مذاکرات، آتش‌بس و تحولات منطقه هنوز روی ذهن معامله‌گران اثر می‌گذارد، اما در بازار جهانی، فعلاً سیاست‌های پولی آمریکا اثر بیشتری بر قیمت طلا دارد.

دلار آزاد به ‍۱۶۰ هزار تومان رسید

در بازار داخلی، نرخ آزاد اسکناس دلار در معاملات نقدی روز شنبه ۱۶۰ هزار تومان اعلام شد؛ رقمی که نسبت به آخرین نرخ ثبت‌شده در معاملات پنج‌شنبه، ۵ هزار تومان افزایش داشت.

فعالان بازار می‌گویند دلار هنوز به یک سطح تعادلی پایدار در فضای پساتفاهم نرسیده است. نگرانی درباره ابهام در وضعیت مذاکرات ۶۰ روزه و احتمال تعویق برخی بندهای تفاهم، باعث شده بازار ارز همچنان با احتیاط و نوسان حرکت کند.

در جریان معاملات شنبه، نرخ‌هایی بین ۱۵۶ هزار تا ۱۶۲ هزار تومان برای فروش هر اسکناس دلار آمریکا اعلام شد؛ اما از حوالی ساعت ۱۴ به بعد، بیشتر نرخ‌های بازار نزدیک محدوده ۱۶۰ هزار تومان آرام گرفت.

همزمان، نرخ لحظه‌ای تتر هم پس از آنکه روز جمعه تا ۱۵۸ هزار و ۵۰۰ تومان پایین آمده بود، روز شنبه تا سطح ۱۶۲ هزار و ۲۰۰ تومان افزایش یافت و سپس در همین محدوده نوسان کرد.

سکه و طلا از دلار جلو زدند

بازار سکه و طلای داخلی در نخستین روز هفته رشد زیادی را تجربه کرد. نکته مهم این بود که رشد برخی قطعات طلا و سکه از افزایش قیمت دلار هم بیشتر بود؛ نشانه‌ای از بازگشت تقاضا و تلاش بازار برای جبران افت هفته گذشته.

در معاملات روز شنبه، هر گرم طلای ۱۸ عیار با رشد ۳.۴ درصدی نسبت به پنج‌شنبه، به ۱۶ میلیون و ۲۹۸ هزار تومان رسید.

قیمت سکه طرح جدید هم با رشد ۳.۶ درصدی، در سطح ۱۶۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله شد. ربع‌سکه بیشترین رشد را در میان قطعات اصلی ثبت کرد و با افزایش ۵.۳ درصدی به ۴۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید؛ یعنی پس از ۵ روز دوباره به مرز کانال ۵۰ میلیون تومان نزدیک شد.

در این میان، نیم‌سکه رفتاری نزدیک‌تر به دلار داشت. نرخ دلار در روز شنبه ۲.۶ درصد رشد کرد و نیم‌سکه نیز با افزایش ۲.۵ درصدی نسبت به پنج‌شنبه، به ۸۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید.

چرا بازار داخلی با انس جهانی هم‌جهت نشد؟

در نگاه اول، افزایش قیمت طلا و سکه در بازار ایران ممکن است با افت انس جهانی تناقض داشته باشد؛ اما موتور اصلی بازار داخلی در این مقطع، دلار است.

وقتی نرخ ارز در بازار آزاد بالا می‌رود، اثر آن می‌تواند افت انس جهانی را تا حدی خنثی کند و حتی باعث رشد قیمت طلای داخلی شود.

به همین دلیل، بازار ایران اکنون بیش از آنکه فقط از روند جهانی طلا فرمان بگیرد، زیر سایه ترکیبی از نرخ دلار، انتظارات سیاسی، رفتار معامله‌گران و میزان تقاضای داخلی حرکت می‌کند.

برای اینکه بهتر مسیر بازار را دنبال کنید، می‌توانید بخش  اخبار طلا را بخوانید؛ جایی که تحلیل‌های روزانه، نوسان قیمت‌ها و اثر اخبار سیاسی و اقتصادی بررسی می‌شود.

انس جهانی طلا چرا عقب نشست؟

در بازار جهانی، طلا هفته سختی را پشت سر گذاشت. قیمت لحظه‌ای هر انس طلا در معاملات روز جمعه تا ۴۱۲۶ دلار پایین آمد؛ یعنی حدود ۲۴ درصد کمتر از بالاترین قیمت اخیر آن که ۵۴۱۹ دلار بود.

با اینکه درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله در روزهای پایانی هفته شدت گرفت و زمان مذاکره ایران و آمریکا هم عقب افتاد، قیمت طلا رشد چشمگیری نداشت. این موضوع نشان می‌دهد بازار جهانی فعلا بیشتر از اخبار سیاسی و جنگ، به تصمیم‌های اقتصادی آمریکا و سیاست‌های پولی فدرال رزرو توجه دارد.

۳ عامل کلیدی فشار بر طلا

تحلیلگران بازار می‌گویند فشار اخیر روی قیمت طلا بیشتر به سه دلیل اتفاق افتاده است:

• بالا رفتن بازدهی واقعی در آمریکا
• قوی‌تر شدن دلار آمریکا
• تغییر نگاه بازار به تصمیم‌های فدرال‌رزرو

دلیل اول، افزایش بازدهی واقعی است؛ یعنی سودی که بعد از کم کردن تورم باقی می‌ماند. طلا برخلاف اوراق خزانه‌داری آمریکا، سود یا بهره‌ای به سرمایه‌گذار نمی‌دهد. وقتی اوراق آمریکا بازدهی حدود ۴.۴ تا ۴.۵ درصدی دارند، نگهداری طلا برای سرمایه‌گذاران جذابیت کمتری پیدا می‌کند.

دلیل دوم، رشد شاخص دلار آمریکاست. وقتی دلار قوی‌تر می‌شود، خرید طلا برای سرمایه‌گذارانی که با ارزهای دیگر مثل یورو یا ارزهای آسیایی معامله می‌کنند، گران‌تر تمام می‌شود. همین موضوع می‌تواند بخشی از تقاضا برای طلا را کم کند.

دلیل سوم هم تغییر انتظارات درباره سیاست‌های فدرال‌رزرو است. بازار قبلاً بیشتر منتظر کاهش نرخ بهره بود، اما بعد از آخرین جلسه فدرال‌رزرو، این انتظار تغییر کرد. حالا بعضی‌ها فکر می‌کنند نرخ بهره ممکن است برای مدت طولانی‌تری بالا بماند یا حتی در سال ۲۰۲۶ دوباره افزایش پیدا کند. این تغییر نگاه، به نفع دلار و به ضرر دارایی‌هایی مثل طلا تمام شده است؛ چون طلا بازدهی مشخصی مثل سود بانکی یا بهره اوراق ندارد.

فدرال‌رزرو چگونه معادله طلا را تغییر داد؟

طلا زمانی جذاب‌تر می‌شود که سرمایه‌گذاران انتظار کاهش نرخ بهره داشته باشند. در چنین شرایطی، بازده دارایی‌های امن دلاری پایین می‌آید و طلا می‌تواند نقش پررنگ‌تری در سبد سرمایه‌گذاران پیدا کند.

اما اکنون تصویر بازار متفاوت شده است. وقتی معامله‌گران به جای کاهش نرخ بهره، احتمال ماندگاری نرخ‌های بالا یا حتی افزایش نرخ را قیمت‌گذاری می‌کنند، طلا از رقابت با اوراق خزانه‌داری عقب می‌ماند. این همان نقطه‌ای است که باعث شده حتی اخبار پرریسک سیاسی هم نتوانند انس جهانی را به‌سرعت بالا بکشند.

به بیان ساده‌تر، بازار جهانی فعلا می‌گوید ترس سیاسی مهم است، اما بازده پول مهم‌تر شده است.

نقش بانک‌های مرکزی؛ حمایت هست، اما کافی نیست

یکی از عواملی که هنوز از قیمت طلا حمایت می‌کند، خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی است. خیلی از کشورها برای اینکه ذخایر ارزی‌شان فقط به دلار وابسته نباشد، سهم طلا را در ذخایر خود بیشتر کرده‌اند.

این خریدها می‌تواند جلوی افت شدید قیمت طلا را تا حدی بگیرد و برای بازار یک حمایت جدی بسازد. با این حال، بعضی تحلیلگران می‌گویند خرید بانک‌های مرکزی به‌تنهایی نمی‌تواند باعث یک رشد قوی و طولانی‌مدت در قیمت طلا شود.

دلیلش هم ساده است؛ مسیر کوتاه‌مدت طلا بیشتر به نرخ بهره، ارزش دلار و جریان سرمایه در بازارهای جهانی بستگی دارد. بانک‌های مرکزی می‌توانند روی سرعت رشد یا افت طلا اثر بگذارند، اما فعلاً جهت اصلی بازار بیشتر تحت تاثیر سیاست‌های پولی آمریکا است.

جمع‌بندی؛ طلا میان حمایت و فشار

بازار طلا الان در وضعیت حساسی قرار دارد. در بازار ایران، بالا رفتن دلار تا محدوده ۱۶۰ هزار تومان باعث شد قیمت طلای ۱۸ عیار، سکه طرح جدید، نیم‌سکه و ربع‌سکه رشد کند و بخشی از افت قبلی جبران شود.

اما در بازار جهانی، قیمت طلا همچنان تحت فشار است. به همین دلیل، مسیر کوتاه‌مدت طلا هنوز کاملا مشخص نیست. اگر دلار در بازار داخلی نوسانی بماند، قیمت طلا و سکه در ایران ممکن است حتی با وجود فشار روی انس جهانی، افت زیادی نداشته باشد. ولی اگر دلار آمریکا و بازده اوراق همچنان بالا بمانند، انس جهانی برای رشد دوباره به محرک‌های قوی‌تری نیاز دارد.

در مجموع، بازار طلا فعلا نه کاملاً صعودی است و نه کاملاً نزولی. طلا بین دو عامل مهم نگرانی‌های سیاسی از یک طرف و قدرت دلار آمریکا از طرف دیگر گیر کرده است.