نوشته شده توسط حسین آذرکیش
نویسنده مجله طلاسی
بررسی شده توسط مسعود کریمخانی
کوانت تریدر بازارهای مالی
نوشته شده توسط حسین آذرکیش
نویسنده مجله طلاسی
بررسی شده توسط مسعود کریمخانی
کوانت تریدر بازارهای مالی
حسین آذرکیش فهرست مطالب
وقتی برای خرید یک انگشتر، دستبند، گردنبند یا زنجیر طلا به بازار مراجعه میکنید، ممکن است بین مدل‌های طلای دست ساز و ماشینی مردد شوید. ظاهر، ظرافت، کیفیت ساخت، وزن و البته قیمت این دو نوع طلا می‌تواند با یکدیگر تفاوت داشته باشد. با این حال، برای بسیاری از خریداران یک سؤال مهمتر از همه وجود دارد: طلای دست ساز بخریم یا ماشینی که هنگام فروش کاهش قیمت کمتری داشته باشد؟
این سؤال زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بخواهید طلا را علاوه بر استفاده زینتی، به چشم یک دارایی سرمایهگذاری و قابل فروش مجدد نگاه کنید. در واقع انتخاب بین طلای ماشینی و طلای دست ساز تنها به روش تولید طلا بستگی ندارد و اگر هدف شما کاهش افت قیمت طلا هنگام فروش است، باید به هزینههای جانبی همچون اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات نیز توجه کنید.
طلای دست ساز به زیورآلاتی گفته میشود که بخش قابل توجهی از فرآیند شکل‌دهی، پرداخت، اتصال، فرم‌دهی یا جزئیات نهایی آنها توسط استادکار و با ابزارهای دستی انجام میشود. این نوع طلا در طرح‌هایی کاربرد دارد که ساخت آنها نیازمند مهارت و زمان بیشتری است یا تولیدشان با قالب و دستگاه‌های خودکار به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.
البته «دست ساز» به این معنی نیست که هیچ دستگاهی در تولید قطعه استفاده نشده است. در صنعت طلا و جواهر، فرآیند تولید می‌تواند ترکیبی از طراحی، ریخته‌گری، قالب‌سازی، ابزارهای دقیق و کار دستی باشد. بنابراین بهتر است طلای دست ساز را محصولی بدانیم که سهم کار و مهارت دستی در ساخت و پرداخت آن قابل توجه است.
طرحهای سفارشی، مدل‌های بسیار ظریف و قطعاتی که جزئیات زیادی دارند، به زمان و مهارت بیشتری نیاز دارند و در نتیجه ممکن است اجرت ساخت بالاتری داشته باشند. این موضوع یکی از مهم‌ترین دلایلی است که باعث میشود بعضی مدل‌های دست ساز قیمت نهایی بالاتری نسبت به نمونه‌های ساده ماشینی داشته باشند.
مهم‌ترین مزیت طلای دست ساز، امکان اجرای طرحهای خاص و جزئیات پیچیده‌تر است. در این نوع زیورآلات، طراح یا سازنده معمولاً آزادی بیشتری برای اجرای فرم‌های سفارشی دارد.
طلای دست ساز برای افرادی مناسب است که توجهی به قیمت پایینتر محصولات دیگر ندارند و ترجیح می‌دهند قطعه طلای انتخابی آنها طراحی خاص، متفاوت و ظریفی داشته باشد. همچنین برخی طرحهای خاص را نمی‌توان با دستگاه‌های ماشینی پیاده‌سازی کرد.
در کل، مزایای طلای دست ساز عبارت‌اند از:
شاید بتوان گفت مهم‌ترین عیب طلای دست ساز، اجرت ساخت بالاتر آن است. هرچقدر زمان، ظرافت و نیروی متخصص بیشتری برای ساخت یک قطعه صرف شود، هزینه ساخت آن نیز بیشتر خواهد بود.
این موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بخواهید قطعه مورد نظر را در آینده بفروشید. دلیل آن هم این است که اجرت ساخت پرداختی برای قطعه نو، در زمان فروش به ارزش طلای شما اضافه نمیشود و از بین می‌رود.
معایب طلای دست ساز هم این‌ها هستند:
طلای ماشینی به مصنوعات و زیورآلاتی گفته میشود که تولید بخش اصلی آنها با استفاده از ماشین‌آلات، قالب‌ها و فرآیندهای صنعتی انجام میشود. تولید ماشینی امکان ساخت تعداد بیشتری قطعه با شکل و ابعاد یکسان را فراهم می‌کند و به همین دلیل برای بسیاری از زیورآلات پرتیراژ و مدل‌های استاندارد مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در تولید ماشینی ممکن است از فناوری‌هایی مانند قالب‌گیری، ریخته‌گری دقیق یا دستگاه‌های CNC نیز استفاده شود. بنابراین «ماشینی» لزوماً به معنی ساده یا بی‌کیفیت بودن قطعه نیست.
یکی از مهم‌ترین مزایای تولید ماشینی، قابلیت تولید انبوه و یکنواخت است. وقتی یک مدل با فرآیند صنعتی تولید میشود، تعداد زیادی نمونه مشابه می‌تواند با دقت بالا ساخته شود.
این موضوع باعث میشود تا معمولاً اجرت ساخت طلاهای ماشینی کمتر از نمونه‌های مشابه دست ساز باشد. البته همیشه هم اینگونه نیست و در برخی مدل‌ها ممکن است طلای ماشینی نیز اجرت ساخت بالایی داشته باشد.
به‌طور کلی از مهم‌ترین مزایای طلای ماشینی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
محدودیت اصلی تولید ماشینی این است که همه طرحهای خاص و سفارشی برای تولید انبوه مناسب نیستند. ممکن است برخی خریداران نیز طراحی‌های دستساز را به دلیل خاص و متفاوت بودن ترجیح دهند.
از طرف دیگر، ماشینی بودن یک قطعه به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که اجرت آن پایین باشد. ممکن است یک طلای ماشینی دارای طراحی پیچیده، تراش‌های متعدد، برند شناخته‌شده یا فرآیند تولید ویژه باشد و اجرت بالایی داشته باشد.
اگر بخواهیم خلاصه بگوییم، مهم‌ترین معایب طلای ماشینی عبارت‌اند از:
تفاوت طلای دست ساز و طلای ماشینی را می‌توان از چند نظر بررسی کرد:
با یک نگاه کوتاه به جدول مقایسه طلای ماشینی و دست ساز می‌توانید از بین این دو نوع طلا یکی را متناسب با شرایط و نیازهای خود انتخاب کنید.
| طلای ماشینی | طلای دست ساز | |
| روش تولید | فرآیندهای ماشینی و قالبی | کار دستی |
| امکان اجرای طرح سفارشی | محدودتر | بیشتر |
| تیراژ تولید | بالاتر | پایینتر |
| اجرت ساخت | معمولاً کمتر | معمولاً بیشتر |
| یکنواختی قطعات | قطعات بسیار شبیه هم هستند | ممکن است تفاوت جزئی وجود داشته باشد |
| قیمت نهایی | اقتصادی‌تر | معمولاً بیشتر |
| افت ارزش در فروش | معمولاً کمتر در مدل‌های کماجرت | بیشتر تحت تأثیر اجرت است |
| مناسب برای | خرید اقتصادی‌تر و مدل‌های استاندارد | طراحی خاص و سفارشی |
نکته مهم این است که این جدول یک مقایسه کلی است و نمی‌توان آن را در مورد همه مصنوعات طلا به‌صورت یک قانون در نظر گرفت. برای مثال ممکن است یک قطعه دست ساز با اجرت کم از یک قطعه طلای ماشینی با اجرت و هزینههای جانبی بالا، خرید اقتصادی‌تری باشد و در زمان فروش کاهش قیمت کمتری را تجربه کند.
طلای زینتی علاوه بر اینکه جنبه مصرفی دارد، در بلند مدت ارزش خود را حفظ می‌کند و می‌توان از آن به‌عنوان ابزاری برای سرمایهگذاری نیز استفاده کرد. برای همین بسیاری از افراد هنگام خرید طلا به فروش مجدد و افت قیمت احتمالی آن در زمان فروش هم فکر می‌کنند.
در مورد طلای دست ساز و ماشینی باید بگوییم در شرایط برابر، طلای ماشینی کماجرت معمولاً افت کمتری نسبت به طلای دست ساز پر‌اجرت دارد.
دلیل اصلی افت کمتر طلای ماشینی در هنگام فروش، روش تولید آن نیست؛ در عوض، چیزی که باعث میشود در هنگام فروش طلای ماشینی مقدار کمتری از مبلغ پرداختی اولیه از بین رود، اجرت ساخت پایینتر و فاصله کمتر بین قیمت خرید و ارزش طلای موجود در قطعه است.
در واقع نمی‌توان گفت هر طلای ماشینی حتماً افت قیمت کمتری نسبت به طلای دست ساز دارد. بلکه قاعده دقیق‌تر این است:
هر طلایی که در زمان خرید، هزینههای غیرقابل‌بازگشت کمتری دارد، معمولاً هنگام فروش مجدد نیز افت قیمت کمتری را تجربه خواهد کرد.
برای درک بهتر موضوع در بخش بعدی یک مثال عددی و قابل‌فهم ارائه می‌کنیم.
فرض کنید دو قطعه طلا وزن و عیار یکسانی دارند و ارزش طلای خام هر دو در یک روز برابر با ۱۰۰ میلیون تومان است. به این نکته هم توجه داشته باشید که اعداد این مثال فرضی هستند و صرفاً برای توضیح اثر اجرت ساخت بر هزینه خرید ارائه شده‌اند.
در این حالت، حتی پیش از در نظر گرفتن سود فروشنده و مالیات، خریدار طلای دست ساز ۱۲ میلیون تومان بیشتر بابت اجرت ساخت پرداخت کرده است.
اگر چندی بعد هر دو قطعه را برای فروش ببرید و خریدار ارزش فلز را بر اساس وزن و عیار آن محاسبه کند، اجرت اولیه ۲۰ میلیونی قطعه اول قرار نیست دوباره به شما پرداخت شود. در قطعه دوم، چون اجرت اولیه فقط ۸ میلیون تومان بوده، کاهش قیمت کمتری دارد.
این مثال نشان می‌دهد چرا در بسیاری از مواقع، طلای ماشینی کماجرت افت کمتری نسبت به طلای دست ساز پر‌اجرت دارد.
اما اگر شرایط برعکس باشد و طلای دست ساز اجرت بسیار پایینی داشته باشد و محصول ماشینی اجرت و هزینههای جانبی بالایی داشته باشد، نتیجه نیز می‌تواند متفاوت باشد.
پس عامل اصلی، این نیست که چه چیزی «با دست» یا «با ماشین» ساخته شده است؛ بلکه باید دید چقدر بابت اجرت ساخت آن پول داده‌اید.
یکی از مهم‌ترین مفاهیم برای درک افت قیمت طلا هنگام فروش، تفاوت میان «ارزش طلا» و «هزینه ساخت طلا» است.
وقتی یک طلای نو می‌خرید، در واقع چند هزینه مختلف را پرداخت میکنید:
ارزش طلای موجود در قطعه + اجرت ساخت + سود فروشنده + مالیات
اجرت ساخت، هزینه‌ای است که بابت تبدیل طلای خام به یک قطعه قابل استفاده و طراحی‌شده پرداخت میشود. این هزینه معمولاً به‌صورت درصدی از ارزش قطعه تعیین میشود و اجرت ساخت هر قطعه با قطعه دیگر می‌تواند متفاوت باشد.
نکته مهم این است که در زمان فروش مجدد، طلافروش هنگام محاسبه ارزش طلای شما، اجرت ساخت را حساب نمی‌کند. به همین دلیل اگر برای یک قطعه، اجرت بالایی پرداخت کرده باشید در زمان فروش آن را از دست خواهید داد.
البته باید توجه داشت که این مسئله به معنی آن نیست که قیمت طلا هنگام فروش همیشه کمتر میشود. اگر قیمت خود طلا در فاصله خرید تا فروش به اندازه کافی افزایش پیدا کرده باشد، ممکن است مبلغ دریافتی شما از مبلغ اولیه بیشتر شود.
معمولاً طلای دست ساز نسبت به مدل‌های ساده‌تر طلای ماشینی اجرت ساخت بیشتری دارد. دلیل آن هم این است که اجرای دستی یک طرح خاص و پیچیده به زمان و مهارت بیشتری نیاز دارد و طلاساز زحمت بیشتری برای تولید آن کشیده است.
بنابراین هنگام خرید اگر به فکر این هستید که از بین طلای دست ساز و ماشینی کدام یک افت قیمت کمتری دارد، به جای اینکه بپرسید طلای مورد نظر دست ساز است یا ماشینی بهتر است سوال دقیق‌تری مطرح کنید:
«اجرت ساخت این قطعه چقدر است؟»
برای مثال یک انگشتر دست ساز بسیار ساده را در نظر بگیرید که ممکن است اجرت بالایی نداشته باشد، در حالی که یک قطعه ماشینی لوکس با طراحی پیچیده، برند خاص یا فرآیند تولید ویژه می‌تواند اجرت بالایی داشته باشد.
یک قاعده کلی هنگام سرمایه گذاری در طلا این است که مصنوعات طلا با اجرت بالا معمولاً انتخاب ایده‌آلی نیستند. هر چه اجرت ساخت و هزینههای جانبی یک قطعه بیشتر باشد، بازدهی سرمایهگذاری نیز به همان نسبت کمتر میشود و برای جبران هزینههای از دست رفته، در زمان فروش باید افزایش بیشتری در قیمت طلا اتفاق بیفتد.
برای همین افرادی که هدف اصلی‌شان از خرید طلا سرمایهگذاری است، معمولاً به سراغ گزینه‌هایی با هزینههای جانبی کمتر می‌روند، مانند خرید طلای آب شده یا خرید شمش طلا. در مقابل، اگر هدف اصلی استفاده زینتی از طلا یا ترکیبی از استفاده شخصی و سرمایهگذاری باشد، طلای دست ساز هم می‌تواند یکی از گزینه‌های موجود باشد.
بنابراین باید میان دو هدف تفاوت بگذارید:
برای کسانی که تنها با هدف حفظ ارزش پول به دنبال سرمایهگذاری در طلا هستند، پرداخت هزینههای اضافی مانند اجرت ساخت منطقی نیست. این هزینه‌ها در زمان فروش به شما بازگردانده نمی‌شوند و عملاً بازدهی سرمایهگذاری شما را کمتر می‌کنند.
در سال‌های اخیر، طلای آب شده به دلیل نداشتن اجرت ساخت و مالیات به یکی از گزینه‌های محبوب کاربران تبدیل شده است. در این روش شما تنها هزینه طلای خالص و کارمزد معامله را پرداخت میکنید و لازم نیست هزینه اضافی از بابت اجرت یا مالیات بپردازید. این موضوع باعث میشود تا در هنگام فروش و با فرض ثابت ماندن قیمت طلا، افت قیمت کمتری را متحمل شوید.
پلتفرم‌هایی مانند طلاسی با ارائه اپلیکیشن خرید و فروش طلا، به شما اجازه می‌دهند تا به‌صورت آنلاین طلای آب شده معامله کنید و از مزایای زیر بهره‌مند شوید:
برای اینکه متوجه شوید کدام یک از دو قطعه اقتصادی‌تر است، باید قیمت نهایی آنها را از هم تفکیک کنید.
فرمول کلی قیمت طلای نو به شکل زیر است:
قیمت نهایی = ارزش طلای خام + اجرت ساخت + سود فروشنده + مالیات بخش مشمول
ارزش طلای خام نیز به وزن و قیمت طلای ۱۸ عیار یا قیمت طلای ۲۴ عیار بستگی دارد. البته قیمت طلا در ایران مستقیماً از قیمت انس طلا نیز تأثیر می‌پذیرد که باید به آن هم توجه داشت.
اگر اجرت به‌صورت درصدی محاسبه شود، ابتدا ارزش طلای قطعه به دست می‌آید و سپس درصد اجرت روی پایه مربوط اعمال میشود. در بسیاری از شیوه‌های رایج محاسبه، سود فروشنده نیز بر مبنای ارزش طلا و اجرت تعیین میشود و مالیات ۱۰ درصدی روی بخش‌های مشمول اعمال میشود.
به همین دلیل، برای مقایسه دو قطعه لازم نیست فقط قیمت نهایی را ببینید؛ بلکه باید بررسی کنید چند درصد از مبلغ فاکتور مربوط به خود طلا و چند درصد مربوط به هزینههای اضافی است.
فرض کنیم تصمیم شما این است که طلای دست ساز بخرید. در این صورت اولین نکته‌ای که باید بررسی کنید عیار، وزن و قیمت واقعی قطعه است.
در مرحله بعدی نوبت به پرسیدن اجرت ساخت می‌رسد. اگر هدف شما از خرید این قطعه این است که در هنگام فروش افت قیمت کمتری داشته باشد، بهتر است به اجرت ساخت قطعه توجه ویژه‌ای داشته باشید.
همچنین اگر محصول سنگ یا نگین دارد، وزن و قیمت سنگ را با وزن و ارزش طلا یکی ندانید. در زیورآلات سنگ‌دار، ارزش سنگ می‌تواند بخش جداگانه‌ای از قیمت باشد و در زمان فروش ممکن است شرایط آن نسبت به خود فلز طلا فرق کند.
بنابراین مهم‌ترین نکات هنگام خرید طلای دست ساز این‌ها هستند:
در خرید طلای ماشینی نیز مهم‌ترین اشتباه این است که تصور کنید «ماشینی» بودن خودبه‌خود به معنی کماجرت بودن است.
این در حالی است که طلای ماشینی هم می‌تواند اجرت ساخت بالایی داشته باشد. بنابراین بهتر است اجرت واقعی محصول را بررسی کنید. حتی ممکن است دو قطعه طلای ماشینی شبیه به هم، قیمت‌های متفاوتی داشته باشند که علت آن می‌تواند اختلاف در وزن، عیار، میزان اجرت، برند، طراحی یا سایر هزینه‌ها باشد.
نکته مهم دیگر در هنگام خرید ماشینی توجه به نوع ساخت قطعه است. محصولاتی که بسیار نازک یا توخالی هستند ممکن است در مقابل ضربه یا فشار حساس‌تر باشند.
در کل، از مهم‌ترین نکات برای خرید طلای ماشینی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
بعد از بررسی طلای دست ساز و ماشینی اکنون نوبت به یک پاسخ قاطع به این سوال مهم می‌رسد: بالاخره طلای ماشینی بخریم یا طلای دست ساز؟
برای پاسخ دقیق به این سوال باید ابتدا هدف خود را از خرید مشخص کنید. به‌طور کلی خرید طلا با دو هدف انجام میشود:
برای استفاده روزمره، انتخاب میان این دو بیشتر به طراحی، دوام، وزن، راحتی و بودجه شما بستگی دارد.
اگر طرح خاص و متفاوتی می‌خواهید و حاضر هستید هزینه ساخت بیشتری پرداخت کنید، طلای دست ساز می‌تواند انتخاب جذابی باشد.
اما اگر می‌خواهید یک زیورآلات ساده، استاندارد و اقتصادی داشته باشید، مدل‌های ماشینی کماجرت می‌توانند گزینه مناسبتری باشند.
اگر هدف اصلی شما سرمایهگذاری در طلا و کاهش افت قیمت هنگام فروش است، معمولاً بهتر است مصنوعات با اجرت بالا را انتخاب نکنید.
میان طلای دست ساز و ماشینی نیز، در صورتی که وزن و عیار مشابه باشند، قطعه کماجرت معمولاً از نظر حفظ ارزش خرید اقتصادی‌تر است.
به همین دلیل ممکن است یک طلای ماشینی ساده و کماجرت، برای این هدف مناسب‌تر از یک قطعه دست ساز بسیار پرکار باشد.
با این حال، اگر هدف شما سرمایهگذاری خالص است و زیبایی محصول برایتان اهمیتی ندارد، باید به گزینه‌هایی به غیر از زیورآلات و طلای زینتی فکر کنید. از بین گزینه‌های جایگزین، طلای آب شده آنلاین به‌دلیل راحت بودن فرآیند خرید و امکان معامله در تمامی ساعات شبانه‌روز انتخاب مناسبی است. همچنین در این روش، پلتفرم‌هایی مانند طلاسی امکان خرید قسطی طلا را نیز فراهم کرده‌اند که می‌تواند در شرایطی که تورم بالاست، انتخاب هوشمندانه‌ای باشد.
بسیاری از مردم هنگام خرید طلای زینتی بین دو گزینه طلای دست ساز و طلای ماشینی مردد می‌شوند. طلای دست ساز طلایی است که با دست و مهارت طلاساز تولید میشود. طلای ماشینی نیز به طلایی گفته میشود که بخش اصلی فرآیند تولید آنها با استفاده از دستگاهها و قالبهای صنعتی انجام میشود. هر دو نوع طلا دارای اجرت ساخت هستند که در هنگام فروش به شما برگردانده نمی‌شوند.
برای همین سوالی که مطرح میشود این است: از بین طلای ماشینی و طلای دست ساز کدام یک در هنگام فروش افت قیمت کمتری دارد؟ برای پاسخ به این سوال باید به اجرت ساخت محصول توجه داشت، نه فقط صرفاً ماشینی یا دست ساز بودن آن.
با این حال، طلای ماشینی در حالت کلی معمولاً اجرت ساخت کمتری دارد و کاهش قیمت آن در هنگام فروش کمتر است.
طلای دستساز به زیورآلاتی گفته میشود که بخش قابلتوجهی از فرآیند ساخت آنها با دست و مهارت طلاساز انجام میشود.
طلای ماشینی به زیورآلاتی گفته میشود که بخش اصلی فرآیند تولید آنها با استفاده از دستگاهها و قالبهای صنعتی انجام میشود.
اگر به دنبال طرحهای خاص و سفارشی هستید، طلای دستساز گزینه مناسبی است. اما اگر اجرت کمتر و افت قیمت احتمالی پایینتر هنگام فروش برایتان اهمیت دارد، طلای ماشینی کماجرت انتخاب مناسبتری است.
معمولاً طلایی که با اجرت ساخت و هزینههای جانبی کمتری خریده باشید، هنگام فروش افت کمتری نسبت به مبلغ اولیه دارد. بنابراین، میزان اجرت مهمتر از دستساز یا ماشینی بودن طلاست.
خیر، معمولاً اجرت ساختی که هنگام خرید طلای نو پرداخت میکنید، در زمان فروش به شما برگردانده نمیشود و طلا بر اساس ارزش روز فلز و شرایط معامله قیمتگذاری میشود.
خیر، دست ساز بودن مساوی با کیفیت بالاتر نیست و ماشینی بودن نیز به معنی کیفیت پایینتر نیست. کیفیت یک قطعه طلا به عوامل مختلفی مانند کیفیت مواد، عیار، دقت ساخت، اتصالات، مهارت سازنده و… بستگی دارد.
طلایی که هزینه جانبی کمتری در هنگام خرید دارد، برای سرمایهگذاری بهتر است. مانند طلای آب شده که اجرت ساخت و مالیات ندارد.
لیست کاملی از اتحادیههای طلا و جواهر ایران به همراه اطلاعات تماس، تلفن و کروکی آدرسها. اطلاعات جامع برای دسترسی...
مریم رحیمی مقدم شاید شما هم هنگام خرید طلا اصطلاحات مختلفی را از زبان طلا فروش شنیدهاید، اما معنی دقیق آنها را نمیدانید....
مریم رحیمی مقدم حتما شما هم در بازار طلا زیورآلاتی را با نگینها و سنگ‌های بسیار زیبا در رنگهای متنوع دیدهاید. این نگینها...
مریم رحیمی مقدم طلا یکی از محبوبترین فلزات برای ساخت جواهرات و زیورآلات است. به دلیل درخشش و زیبایی منحصربهفردش، همواره مورد توجه...
مریم رحیمی مقدم 
چند مورد اشتباه هست.توی طلای دستساز هم امکان تو خالی ساختن کار هست و دوم اینکه استحکام کار دستساز خیلی بیشتر از ماشینی هست.سوم اینکه اجرت کار ماشینی بالاتر از دستسازه وقتی بصورت نسبی مقایسه میشه.