طلای بدون اجرت چیست؟ راهنمای کامل + انواع و مزایا

خرید طلا یکی از محبوب‌ترین روش‌های سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش پول در ایران و جهان است. با این حال، بازار طلا مفاهیم و اصطلاحاتی دارد که شاید بسیاری از مردم عادی با آن آشنا نباشند. برای مثال، بسیاری از این افراد نمی‌دانند که طلای بدون اجرت چیست و چه تفاوتی با طلاهای دارای اجرت ساخت دارد.

اگر شما هم هنگام خرید طلا این سوال را از خود پرسیده‌اید که چرا قیمت یک انگشتر یا گردنبند بسیار بیشتر از ارزش واقعی طلای به‌کاررفته در آن است، یا چرا هنگام فروش معمولاً مبلغی پایین‌تر از قیمت خرید دریافت می‌کنید، حتما تا انتهای مقاله امروز مجله طلاسی همراه ما باشید. پاسخ این سوالات تا حد زیادی به مفهوم اجرت طلا بازمی‌گردد که در ادامه، صفر تا صد آن را با ذکر مثال برای‌تان توضیح می‌دهیم.

اجرت طلا چیست؟ (تعریف ساده)

اجرت طلا به مبلغی گفته می‌شود که طلاساز یا تولیدکننده طلا از بابت طراحی، ساخت و آماده‌سازی یک قطعه طلا دریافت می‌کند. این مبلغ جدا از مالیات، سود فروشنده و ارزش ذاتی طلای به‌کاررفته در آن قطعه است و معمولاً به‌صورت درصدی از قیمت طلای خام یا یک مبلغ ثابت در نظر گرفته می‌شود.

در بازار ایران، اجرت ساخت طلا معمولا به‌صورت درصدی دریافت می‌شود و مبلغ آن می‌تواند بین ۱۰ تا ۲۵ درصد باشد. مقدار اجرت براساس پیچیدگی و ظرافت قطعه طلای مورد نظر تعیین می‌شود و در برخی قطعات حتی ممکن است بیشتر از ۲۵ درصد نیز باشد. البته اجرت ساخت برخی قطعات ساده‌تر تا ۲ درصد هم پایین می‌آید که گستردگی بازه قیمتی اجرت ساخت را نشان می‌دهد.

اجرت ساخت شامل چه هزینه‌هایی می‌شود؟

اجرت طلا مجموعه‌ای از هزینه‌های مختلف را شامل می‌شود که وجود آن‌ها برای تبدیل طلای خام به یک قطعه طلا ضروری است. این هزینه‌ها عبارتند از:

• طراحی اولیه ظاهر طلا

• قالب‌گیری و ریخته‌گری

• پرداخت طلا و صیقل دادن آن

• نگین‌کاری (در صورت وجود)

• هزینه بسته‌بندی

تمام این موارد باعث می‌شوند که قیمت تمام‌شده یک قطعه طلای زینتی بسیار بیشتر از ارزش ذاتی طلای موجود در آن باشد.

چرا اجرت طلاهای مختلف فرق دارد؟

همان‌طور که در بخش‌های قبلی هم اشاره کردیم، اجرت ساخت قطعات طلا با یکدیگر تفاوت دارد و یک بازه قیمتی گسترده را شامل می‌شود. شاید در یک قطعه طلا هزینه اجرت ساخت تنها ۱۰ درصد باشد اما قطعه‌ای دیگر با اجرت ۲۵ درصد به فروش برسد.

دلیل این تفاوت به ظرافت و پیچیدگی قطعه مورد نظر بستگی دارد. هر چه یک قطعه طلا ظرافت بیشتری داشته باشد، به‌دلیل اینکه زمان بیشتری برای تولید آن صرف شده است، اجرت بیشتری هم خواهد داشت. در مقابل قطعات ساده طلا اجرت ساخت کمتری دارند. سفارشی یا نگین‌دار بودن قطعه نیز می‌تواند باعث بیشتر شدن اجرت ساخت آن شود.

بنابراین، عوامل زیر در تعیین میزان اجرت ساخت طلا تاثیرگذار هستند:

• پیچیدگی ظاهری

• ظرافت

• سفارشی بودن

• نگین‌دار بودن

• برند تولیدکننده

• کارگاه سازنده

• سبک طراحی

برای همین است که دو قطعه طلای مشابه که توسط دو کارگاه یا برند متفاوت تولید شده‌اند، ممکن است اجرت ساخت متفاوتی هم داشته باشند.

طلای بدون اجرت چیست؟

حتما شما هم در هنگام خرید طلا با طلای بدون اجرت مواجه شده‌اید و شنیده‌اید که می‌گویند فلان طلا بدون اجرت است. اما اصلاًً طلای بدون اجرت یعنی چی؟ در یک تعریف ساده، طلای بدون اجرت را می‌توان به شکل زیر تعریف کرد:

• طلای بدون اجرت: طلایی که هزینه ساخت و طراحی ندارد و فقط براساس وزن و عیار قیمت‌گذاری می‌شود.

در واقع، شما در هنگام خرید طلای بدون اجرت برای خود طلا هزینه می‌کنید، نه هنر و طراحی آن. 

انواع طلای بدون اجرت

طلای بدون اجرت به شکل‌های مختلفی وجود دارد که هر کدام برای گروه خاصی از خریداران مناسب هستند. با این حال، طلا بدون اجرت را می‌توان به ۴ گروه کلی زیر تقسیم‌بندی کرد:

• طلای آب شده

• شمش طلا

• سکه طلا (بدون حباب)

• طلای دست دوم

بیایید در ادامه هر کدام را با جزئیات بیشتری توضیح دهیم.

۱. طلای آب شده

قبل از هر چیز ابتدا باید بدانیم طلای آب شده چیست؟ به زبان ساده، طلای آب شده به طلایی گفته می‌شود که از ذوب کردن طلاهای زینتی کهنه، شکسته و سایر ضایعات طلا به دست می‌آید. این قطعات عمر خود را سپری کرده‌اند و اکنون با ذوب کردن آن‌ها می‌توان طلای خام را به چرخه تولید بازگرداند. 

ویژگی‌های مهم طلای آب شده عبارتند از:

• شکل خاصی ندارد و برای همین به‌عنوان طلای زینتی از آن استفاده نمی‌شود.

• نیازی به صرف وقت اضافی برای طراحی و پرداخت آن وجود ندارد و به همین دلیل بدون اجرت ساخت است.

• معمولاً براساس قیمت روز طلای ۱۸ عیار (۷۵۰) معامله می‌شود.

• به‌دلیل نداشتن اجرت ساخت، محبوب‌ترین گزینه برای سرمایه‌گذاری و پس‌انداز است.

بنابراین در پاسخ به این سوال که «آیا طلای آب شده اجرت دارد؟» باید بگوییم خیر، طلای آب شده اجرت ساخت ندارد.

۲. شمش طلا

شمش طلا نیز نوعی طلای بدون اجرت است. این نوع طلا در شکل‌های ساده (معمولا مکعب مستطیل) تولید می‌شود و وزن آن می‌تواند بین ۱ گرم تا ۱ کیلوگرم باشد. شمش طلا، به‌ویژه در وزن‌های سنگین، برای سرمایه‌گذاری کلان مناسب‌تر است.

ویژگی‌های شمش طلا:

• عیار مشخص و استاندارد (۹۹۵ به بالا)

• نقدشوندگی بالا در سرتاسر جهان

• مناسب خرید با مبالغ بالا

• معمولاً بدون اجرت ساخت (یا بسیار ناچیز)

• احتمال دریافت مبلغی با عنوان حق ضرب

طلاسی امکان خرید شمش طلا 18 و 24 عیار را برای کاربران خود فراهم کرده است تا کاربران بتوانند طلای آب‌شده خود را به صورت فیزیکی دریافت کنند.

۳. سکه طلا (بدون حباب)

سکه طلا در ایران توسط بانک مرکزی ضرب می‌شود و برای همین اجرت ساخت ندارد. با این حال، حباب بالای سکه‌های طلا (مانند سکه بهار آزادی) باعث می‌شود تا هزینه نهایی آن بسیار بیشتر از ارزش ذاتی طلای به‌کاررفته در هر سکه باشد. بنابراین اگر هدف‌تان از خرید طلای بدون اجرت، پرداخت نکردن هزینه اضافی است، باید به دنبال سکه‌های طلای بدون حباب بگردید. 

البته باید به این نکته هم توجه داشته باشید که در ایران معمولاً تمام سکه‌ها دارای حباب قیمتی هستند و تنها در برخی شرایط خاص حباب آن‌ها کمتر می‌شود.

مهم‌ترین ویژگی‌های سکه طلا عبارتند از:

• توسط بانک مرکزی ضرب می‌شود و اجرت ساخت ندارد.

• به‌دلیل وجود حباب قیمت، ریسک سرمایه‌گذاری در آن بیشتر است.

• در طرح‌ها و وزن‌های استاندارد تولید می‌شود و اعتبار بالایی دارد.

۴. طلای دست دوم

طلای دست دوم به هر طلای زینتی گفته می‌شود که قبلا توسط فرد دیگری خریداری شده و بعد از مدتی فروخته شده است. این نوع طلا با نام طلای کهنه نیز شناخته می‌شود. طلای دست دوم اجرت ساخت دارد اما هزینه مربوط به آن قبلا توسط مالک قبلی پرداخت شده است. بنابراین طلای دست دوم را هم می‌توان طلای بدون اجرت در نظر گرفت.

ویژگی‌های طلای دست دوم:

• اجرت ساخت آن قبلاً پرداخت شده است و لازم نیست شما دوباره آن را پرداخت کنید.

• قیمت آن نسبت به طلای زینتی نو کمتر است.

• نیاز به دقت بالا در بررسی اصالت و سلامت قطعه مورد نظر دارد.

تفاوت طلای با اجرت و بدون اجرت

طلای اجرت دار و طلای بی اجرت از نظر ویژگی‌های مختلف با یکدیگر تفاوت دارند. این تفاوت‌ها به‌طور کامل در جدول زیر نمایش داده شده است.

 

تفاوت از نظر قیمت خرید

قیمت مصنوعات طلا با در نظر گرفتن تمام هزینه‌های اصلی (طلای خام) و جانبی (مالیات بر ارزش افزوده، اجرت، سود فروشنده) محاسبه می‌شود. بنابراین طلای بدون اجرت باعث می‌شود هزینه نهایی کاهش یابد. مقدار این کاهش بستگی به مقدار اجرت طلای زینتی دارد که گفتیم می‌تواند بین ۱۰ تا ۲۵ درصد باشد.

به عبارت دیگر، طلای بدون اجرت ۱۰ الی ۲۵ درصد ارزان‌تر از طلای اجرت دار است. 

تفاوت از نظر قیمت فروش

در زمان فروش، طلای بدون اجرت افت قیمت کمتری دارد و راحت‌تر هم فروخته می‌شود. در واقع قیمت فروش طلای بدون اجرت ساخت، به قیمت خرید نزدیک‌تر است زیرا هزینه مربوط به اجرت از آن کسر نمی‌شود. 

این در حالی است که در هنگام فروش طلای با اجرت همچون انگشتر طلا، مبلغی که شما در هنگام خرید برای اجرت پرداخته کرده‌اید، در هنگام فروش لحاظ نمی‌شود. برای همین با فرض ثابت ماندن قیمت طلا، مجبور هستید تا طلای با اجرت خود را با ضرر بیشتری بفروشید.

تفاوت از نظر زیبایی و استفاده

طلایی که اجرت ساخت دارد، معمولاً ظریف‌تر است و زمان زیادی برای طراحی و ساخت آن سپری شده است. از همین رو از نظر زیبایی‌شناختی طلای با اجرت در موقعیت بهتری قرار دارد و برای هدیه دادن یا استفاده شخصی مناسب‌تر است. اما طلای بدون اجرت معمولاً برای سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش پول استفاده می‌شود و ظاهر خاصی ندارد.

محاسبه صرفه‌جویی با خرید طلای بدون اجرت

برای درک بهتر موضوع در این بخش می‌خواهیم یک مثال عملی و ساده بزنیم تا مفهوم اجرت طلا را راحت‌تر یاد بگیرید. در این مثال شرایط زیر فرض شده است:

• اجرت ساخت ۱۵ درصد است.

• قیمت روز طلا ۱۳ میلیون در نظر گرفته شده است.

• برای راحتی محاسبات از هزینه‌های احتمالی دیگر همچون مالیات و سود فروشنده صرف‌نظر شده است.

مثال: خرید ۱۰ گرم طلا

طبق شرایط فرض‌شده اگر ۱۰ گرم طلای با اجرت بخریم، خواهیم داشت:

• قیمت خام طلا: ۱۳۰ میلیون تومان

• اجرت ساخت ۱۵ درصدی: ۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان

• قیمت نهایی: ۱۴۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان

این یعنی اگر امروز خرید کنید و بلافاصله طلای خود را بفروشید، ۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان ضرر خواهید کرد چون در هنگام فروش مبلغ اجرت از قیمت نهایی کسر می‌شود.

اما اگر ۱۰ گرم طلای بدون اجرت بخریم، خواهیم داشت:

• قیمت خام طلا: ۱۳۰ میلیون تومان

• قیمت نهایی: ۱۳۰ میلیون تومان

در این صورت اگر امروز طلای بدون اجرت بخرید و بلافاصله آن را بفروشید، قیمت فروش نزدیک قیمت خرید خواهد بود و متضرر نمی‌شوید. به زبان ساده‌تر، شما با خرید طلای بدون اجرت ۱۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان صرفه‌جویی می‌کنید.

در بلندمدت چقدر صرفه‌جویی می‌کنیم؟

اگر فرض کنیم فردی در یک بازه زمانی ۵ ساله هر ماه ۱۰ گرم طلای بدون اجرت بخرد، در هر خرید خود ۱۵ درصد صرفه‌جویی خواهد کرد. حال برای سادگی، اگر فرض کنیم قیمت طلا در طول این مدت ثابت باقی خواهد ماند، میزان صرفه‌جویی در مثال قبل به بیش از ۱ میلیارد تومان می‌رسد. 

اگر هم هر ماه فقط ۱ گرم طلای بدون اجرت بخرد، میزان صرفه‌جویی او بیش از ۱۰۰ میلیون تومان خواهد بود که باز هم رقم قابل‌توجهی است. 

مزایای طلای بدون اجرت

خرید طلای بی‌اجرت مزایای زیر را به همراه دارد:

• صرفه‌جویی در هزینه‌ها: با خرید طلای بدون اجرت هر بار ۱۰ تا ۲۵ درصد پول کمتری پرداخت می‌کنید.

• نقدشوندگی بالاتر: از آنجایی که در هنگام فروش طلای بدون اجرت هزینه مربوط به اجرت از مبلغ نهایی کسر نمی‌شود، خرید و فروش آن نیز با سرعت بیشتری انجام می‌شود و همیشه خریدار برای آن وجود دارد.

• شفاف بودن قیمت: قیمت این نوع طلا فقط براساس وزن و عیار محاسبه می‌شود و ابهامی در محاسبه آن وجود ندارد.

• مناسب برای سرمایه‌گذاری: طلای بدون اجرت به‌دلیل هزینه پایین‌تر، یکی از محبوب‌ترین گزینه‌ها برای سرمایه‌گذاری است.

معایب طلای بدون اجرت

با تمام مزیت‌های طلای بدون اجرت، معایب زیر را نیز می‌توان برای آن در نظر گرفت:

• نداشتن ارزش زیبایی‌شناختی: طلای بدون اجرت معمولا شکل زیبایی ندارد و نمی‌توان از آن به‌عنوان زیورآلات و جواهر استفاده کرد.

• نامناسب برای هدیه: طلای بدون اجرت فیزیکی، ظاهر خاصی ندارد و برای همین به‌عنوان هدیه پیشنهاد نمی‌شود. بهتر است از یک طلافروشی طلای زینتی بخرید.

• نیاز به نگه‌داری امن: این نوع طلا چون نوعی سرمایه‌گذاری است، باید در مکانی امن نگه‌داری شود که ریسک‌های خاص خود را دارد.

طلای بدون اجرت برای چه کسانی مناسب است؟

طلای بدون اجرت برای کسانی که به دنبال سرمایه گذاری در طلا هستند، بهترین گزینه است. همچنین افرادی که بودجه محدودی دارند و می‌خواهند با مبالغ کم و در فواصل زمانی مختلف طلا پس‌انداز کنند، می‌توانند طلای بدون اجرت بخرند. 

دلیل آن هم کاملاً واضح است: کسی که با هدف سرمایه‌گذاری طلا می‌خرد، قصد دارد در آینده آن را بفروشد. بنابراین بهترین نوع طلا برای سرمایه‌گذاری طلایی است که قیمت فروش آن به قیمت خرید نزدیک باشد و هزینه‌های اضافی همچون اجرت از آن کسر نشود.

اگر شما هم جزو افراد زیر هستید، حتما طلای بدون اجرت بخرید:

• سرمایه‌گذاران

• پس‌‌اندازکنندگان

• کسانی که قصد می‌خواهند طلا را بعداً به جواهر تبدیل کنند

طلای بدون اجرت از کجا بخریم؟

یکی از آسان‌ترین روش‌ها برای خرید طلای بدون اجرت، استفاده از یک پلتفرم آنلاین طلا همچون طلاسی است. طلاسی در زمینه خریدوفروش آنلاین طلای آب شده فعالیت می‌کند و شما می‌توانید برای خرید طلای آب شده از سایت و اپلیکیشن موبایل طلاسی استفاده کنید. در این پلتفرم امکان مشاهده لحظه‌ای قیمت طلا وجود دارد و معاملات در ۲۴ ساعته شبانه‌روز و با کارمزد ناچیز ۱ درصدی انجام می‌شود.

علاوه بر این، پلتفرم طلاسی امکانات زیر را نیز برای شما فراهم کرده است:

• امکان خرید طلای آب شده با حداقل ۱۰۰ هزار تومان

• پشتیبانی از معاملات ۲۴ ساعته حتی در روزهای تعطیل

• امکان دریافت طلای فیزیکی در قالب شمش و سکه

• خرید قسطی طلا در اقساط بلندمدت

• امکان دریافت اعتبار خرید بدون نیاز به فروش طلا

• دارای مجوز و سابقه چندین ساله

• پشتیبانی مشتریان در تمامی ساعات شبانه‌روز

سخن پایانی

طلای بدون اجرت یکی از انواع طلاهای قابل‌خرید در بازار است که بسیاری از مردم با آن آشنا نیستند. برای همین تلاش کردیم تا در مقاله امروز به یک سوال مهم پاسخ دهیم: «طلا بدون اجرت یعنی چی؟». به زبان ساده، طلای بدون اجرت به طلایی گفته می‌شود که هزینه اضافی از بابت طراحی و ساخت آن از مشتری دریافت نمی‌شود.

طلای بدون اجرت را می‌توان به ۴ دسته کلی تقسیم‌بندی کرد: طلای آب شده، سکه، شمش و طلای دست دوم. در این بین طلای آب شده به‌دلیل نقدشوندگی بالا و سهولت خرید در بین مردم محبوب شده است. اگر شما هم قصد سرمایه‌گذاری در طلا را دارید و می‌خواهید طلای آب شده بخرید حتما از خود می‌پرسید طلای آب شده از کجا بخریم؟ پلتفرم طلاسی با فراهم کردن سایت و اپلیکیشن موبایل خریدوفروش طلا به شما اجازه می‌دهد تا تجربه آسان و لذت‌بخشی در خرید طلا داشته باشید.